Тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп
Құлақтан айырылыпты.
«Тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп Құлақтан айырылыпты.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз қалпына разы болмай, орынсыз артық нәрсе қуса, барынан да айырылып қалатынын ескертеді. Тура мағынасында, тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп құлағынан айрылып қалады. Астарлы мағынасы — адам қолындағыны бағаламай, шамасы келмейтінді немесе қажетсіз нәрсені көксесе, ақырында өзіне зиян келтіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тоқал ешкі — әлсіз, қарапайым бейненің символы. Оның мүйіз сұрауы — көрік, бедел, артықшылыққа ұмтылу. Ал құлақтан айырылуы — бар игілігінен айрылып қалу, яғни орынсыз тілек пен қате қадамның салдары. Халық осы арқылы «барға қанағат» пен «шаманы білу» сияқты өмірлік өлшемді көркем жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не тұрмыста өз деңгейін ескермей, тек сән қуып, артық шығынға батқан адамға қатысты айтылады. Мысалы, табысы аз адам несие алып, қажет емес қымбат телефон не көлік алса, кейін қарызға батып, бар қаржысын да жоғалтуы мүмкін. Сол кезде осы мақал дәл келеді.
Qulaqtan aıyrylypty.