Сақтық туралы — 4-бет 837
Сұрыптау:
Аштың ақылы тамағында,
Жаяудың ақылы табанында.
Жаяудың ақылы табанында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы мен шешімі оның жағдайына, мұқтажына тікелей байланысты екенін білдіреді. Аш…
Ашу үстінде ант жүрмейді.
Негізгі мағынасы Ашу қысқанда адам сабырын жоғалтады, сондықтан сол сәтте айтылған сөзге де, берілген антқа да сенім аз…
Ашуы шөккен нардай, жауған қардай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ашуды сыртқа қатты шығармай, ішке жұтып, сабыр сақтаған күйін бейнелейді. Тура мағынада…
Аюдан қорыққан орманға бармас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аюдан қорыққан адам орманға кірмейді, өйткені орманда қауіп бар деп…
Аяз мүйізді қысады,
Мүйіз сиырды қысады.
Мүйіз сиырды қысады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты аяз суықтан алдымен мүйізді қысады, ал мүйіз сиырға тиесілі…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аяқты шалма, қапы қалма.
Негізгі мағынасы «Аяқты шалма, қапы қалма» деген мақал адамның әр қадамын абайлап басуын ескертеді. Тура мағынасында…
Әзірейіл барда жаным бар деме,
Әуеде бұлт барда малым бар деме.
Әуеде бұлт барда малым бар деме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды астамшылықтан, орынсыз сенімнен сақтандырады. «Жаным бар» деп, өмірім ұзақ…
Әзірет Әлінің қылышы,
Саған да тиер бір ұшы.
Саған да тиер бір ұшы.
Негізгі мағынасы Әзірет Әлінің қылышы әділдіктің, жазаның бейнесі; мақал оның бір ұшы саған да тиеді деп ескертеді…
Әкімге ісің түспесін.
Негізгі мағынасы «Әкімге ісің түспесін» деген мақалдың тура мағынасы — билік басындағы адамға тәуелді болып, оның…
Әкімге қарсы келме,
Күніңе кемшілік келер,
Молдаға қарсы келме,
Дініңе кемшілік келер.
Күніңе кемшілік келер,
Молдаға қарсы келме,
Дініңе кемшілік келер.
Негізгі мағынасы Әкімге қарсы шықсаң, күнкөрісіңе зиян келеді, молдаға қарсы шықсаң, діни беделіңе нұқсан келеді. Мақал…
Әліптің артын бақ.
Негізгі мағынасы «Әліптің артын бақ» деген мақал асықпай, алдымен істің соңын, нәтижесін ойлап әрекет ету керек дегенді…
Әр таудың түлкісін өз қыраны алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өзіне лайық адамы болатынын білдіреді. Тура мағынасында, әр тауда жүрген түлкіні…
Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық.
Негізгі мағынасы Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық деген мақалдың тура мағынасы — аспанда ұшып жүрген тырнадан…
Байтал түгіл бас қайғы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте қиын, қысылтаяң жағдайды білдіреді. Тура мағынасында «байталды» да, «басты» да ойлауға…
Бақ адасса, батпаққа қонады.
Негізгі мағынасы Адасқан бақ батпаққа барып қонады. Мақал бақыттың кейде лайықсыз жерге, оны бағалай алмайтын, ұстай…
Бақ келді деп таспа,
Жау келді деп саспа.
Жау келді деп саспа.
Негізгі мағынасы Бақ келді деп тасыма, жау келді деп сасқалақтама. Мақал адамды табыс пен қауіптің екеуінде де сабырлы…
Бақсам, бақа екен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қарадым, бақа екен. Астарлы мағынасы — сырттай әдемі, қызық не пайдалы…
Балық аулай алмаған суды лайлар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — балық ұстай алмаған адам суды әдейі лайлап, балықты көруге және ұстауға…
Барымтаға - қарымта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал «кім қалай істесе, соған сай жауап алады» дегенді білдіреді. Тура мағынасында барымтаға…
Барымта қайтыс болмай,
Дау айтыс болмайды.
Дау айтыс болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішіндегі дау-дамай мен тартыс күшпен, өшпенділікпен тоқтамайтынын меңзейді. Тура…
Бас мүлгісе, аяқ сүрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам басы мүлгіп, сергектігін жоғалтса, аяғы да сүрініп, қателікке…
Басы дауда, малы айдауда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның басы дауға ілініп, малы да айдалып кетуі. Астарлы мағынасы…
Батпандап кірген ауру мысқалдап шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аурудың бірден пайда болып, бірден кетпейтінін білдіреді. Адам денесіне дерт батпан сияқты…
Батпан құйрық,
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
Негізгі мағынасы Бір батпан тартатын майлы құйрық жол үстінде жатқанын көрсең, ойлан: ондай олжа жолда жата ма? Мақал…
Батырдың бір ісі тентек,
Қорқақтың екі ісі тентек.
Қорқақтың екі ісі тентек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батыл адам мен қорқақ адамның іс-әрекетін салыстырады. Батыр кейде асығыстықпен немесе қатты…
Батырмен ұрыспа, бекпен тұрыспа.
Негізгі мағынасы Батырмен ұрыспа: ол сені күшімен жеңеді; бекпен тұрыспа: ол сені билігімен басады. Мақал күші мен…
Бауыры бүтін, басы аман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бауыры да, басы да бүтін, яғни дені сау, аман-есен болуы. Астарлы…
Бейтаныс адам - бітеу жаңғақ.
Негізгі мағынасы Бітеу жаңғақты сырт қарап, ішінің толық па, бос па, шірік пе — айта алмайсың, оны жарып көру керек…
Бектің бұлағынан су ішпе.
Негізгі мағынасы Бектің бұлағынан су ішпе: билік иесінің берген жақсылығы, сыйы тегін емес, оның қарызы ауыр болады…
Белден бөгіп, белшеден батқан.
Негізгі мағынасы «Белден бөгіп, белшеден батқан» деген мақал адамның бір іске, қиындыққа немесе берекесіз күйге әбден…
Бермейін деген құлының
Жалғыз тайын ұры алар .
Жалғыз тайын ұры алар .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бергісі келмей, сараңдық танытқан адамның жалғыз тайы да ұрылардың қолына…
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура…
Білмеген мың пәлеге тұтылар,
Білген мың пәледен құтылар.
Білген мың пәледен құтылар.
Негізгі мағынасы Білмейтін адам мың түрлі бәлеге тап болады, ал білетін адам сол мың бәледен аман құтылады. Мақал…
Білмеген у ішер.
Негізгі мағынасы Бір нәрсенің не екенін білмеген адам оның у екенін аңғармай ішіп қоюы мүмкін. Мақал надандықтың қаупін…
Бір дау бір дауды қуады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір кикілжіңнің артынан екіншісі еріп жүретінін аңғартады. Яғни, адам ашуға беріліп…
Біреудің ажалы - оттан,
Біреудің ажалы - судан.
Біреудің ажалы - судан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның тағдыры әртүрлі болатынын меңзейді. Біреу үшін қауіп-қатердің көзі от болса, енді…
Бір жылға қоян терісі де шыдаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қоянның терісі бір жыл бойы тозбай, шыдамды келеді деген ой. Астарлы…
Бір күндік жолға шықсаң,
Үш күндік азық ал.
Үш күндік азық ал.
Негізгі мағынасы Бір күндік жолға шықсаң, үш күнге жететін азық ал. Жолда не болатынын ешкім білмейді: ат ақсап, боран…
Бір күндік ұрыстың,
Қырық күндік кесірі бар.
Қырық күндік кесірі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аз ғана уақытқа созылған ұрыс-керістің де салдары ұзаққа созылатынын айтады. Тура…
Бір мылтықтың аузына мың кісі сыяды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана мылтықтың аузынан шыққан оқ көп адамға әсер ете алады деген ой…