Әкімге ісің түспесін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Әкімге ісің түспесін» деген мақалдың тура мағынасы — билік басындағы адамға тәуелді болып, оның алдына жиі бара берме деген ой. Астарлы мағынасы — жоғары қызметтегі кісіге ісің түссе, әділдік табу да, мәселе шешу де оңай болмай қалуы мүмкін; сондықтан адам өз ісін өзімен бітіріп, дау-дамайға, қиын шаруаға ұрынбауға тырысқаны жөн. Бұл жерде «әкім» — тек лауазым иесі емес, билігі бар, сөзі өтімді адам бейнесі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ісің түсу» тіркесі — біреудің көмегіне, төрелігіне, рұқсатынa мұқтаж болу дегенді білдіреді. «Әкім» образы арқылы халық билік пен қарапайым жұрт арасындағы арақатынасты көрсетеді. Яғни, басыңа іс түспесе, артық әуре-сарсаң азаяды, жүйкең де, уақытың да қор болмайды деген ишара бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды құжат, тексеріс, рұқсат алу, дау шешу сияқты бюрократиялық жағдайларда қолдануға болады. Мысалы, кәсіп ашқан адам салық, тексеріс, қағазбастылық көбеймей тұрғанда, бәрін заңға сай, уақтылы рәсімдеп отыруға тырысады. Сонда «әкімге ісің түспесін» деген сөздің мәні — қиындықты алдын ала болдырмау.