Бір күндік жолға шықсаң,
Үш күндік азық ал.
«Бір күндік жолға шықсаң, Үш күндік азық ал.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бір күндік жолға шықсаң, үш күнге жететін азық ал. Жолда не болатынын ешкім білмейді: ат ақсап, боран соғып, өзен тасып, жол ұзаруы мүмкін. Мақал алдағы істің жоспарлағаннан ұзаққа созылатынын, сондықтан қорды молырақ жинау керегін айтады. Бұл тек жол азығы туралы емес: уақыт, ақша, күш — бәрін есептегеннен артық әзірлеген адам қиналмайды.
Образдар мен теңеулер
Сандар қарама-қарсы қойылған: «бір күндік» пен «үш күндік». Үш еселеу жолдағы күтпеген жағдайдың өлшеміндей: бір күндік жоспарға екі күндік қор. Жол азығы бұрынғы қазақта құрт, қазы, жент, талқан, сүр ет сияқты ұзақ сақталатын тағам болған; оны қоржынға салып, ердің артына байлаған. Жолда ауыл кездеспеуі де мүмкін, сондықтан азық — тіршілік қамы, ал оның молдығы — жолаушының қауіпсіздігі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Сапарға, жорыққа жиналғанда, кез келген жоспарға уақыт пен қор молырақ қалдыру керегін еске салғанда айтылады. Үні — тәжірибелі адамның ақылы. Мысалы: «Үйді жөндеуді екі аптада бітіреміз дейсің бе? Бір күндік жолға шықсаң, үш күндік азық ал деген, ақшаны да, уақытты да молырақ есепте».
Қолданылу жағдаяттары
— Әкесі балаларымен балық аулауға шығарда, анасы бір түнге деп тұрған қоржынға тағы нан, су, жылы киім салып, мақалды айтты.
— Мектептің жаяу жорығына дайындалғанда, жетекші ұстаз оқушылардың сөмкесін тексеріп, мақалды айтып, қосымша су алғызды.
Úsh kúndik azyq al.