Батпандап кірген ауру мысқалдап шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал аурудың бірден пайда болып, бірден кетпейтінін білдіреді. Адам денесіне дерт батпан сияқты ауыр күшпен кірсе, одан айығу мысқалдай ғана аз, жеңіл қадаммен емес, ұзақ уақытпен жүзеге асады. Астарлы мағынасы — кез келген кеселді, жаман әдетті не қиын мәселені бастапқыда елемей қалсаң, кейін оны түзету өте қиын болады. Сондықтан денсаулыққа да, тіршілікке де алдын ала сақ болып қарау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «батпан» — үлкен салмақ, ауырлықтың бейнесі. Ал «мысқал» — өте аз мөлшер, титімдей нәрсені аңғартады. Халық ауыр дерттің келуін салмақты нәрсеге теңеп, одан арылудың баяу, ұсақ қадамдармен жүретінін көрсеткен. Осы арқылы мақал аурудың күшін де, сауығудың ұзақ жолын да әсерлі бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне денсаулыққа немқұрайлы қарамау керек деген ойда қолданылады. Мысалы, адам уақытында тексерілмей, кішігірім белгіні елемей жүрсе, кейін емделу ұзаққа созылады. Сол сияқты темекі, дұрыс тамақтанбау, ұйқысыздық та біртіндеп зиянын тигізіп, кейіннен түзетуге қиындық туғызады.