Ашуы шөккен нардай, жауған қардай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам ашуды сыртқа қатты шығармай, ішке жұтып, сабыр сақтаған күйін бейнелейді. Тура мағынада «шөккен нар» қозғалмай, тыныш отырған алып түйені елестетеді; «жауған қар» болса дыбыссыз, баяу түседі. Астарлы мағынасы — ашу басылған адам үнсіз, салмақты, сабырлы күйге көшеді. Яғни ашу өрттей лап етіп, кейін қардай баяу басылады, адамның мінезі де уақыт өте сабасына түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «нар» — ірі, ауыр, берік жануардың образы. «Шөккен нардай» деген теңеу адамның қозғалысы мен мінезіндегі ауырлықты, іштей тынуды көрсетеді. Ал «жауған қардай» — қардың үнсіз, мамыражай түсуі сияқты, ашудың да біртіндеп басылуын білдіреді. Екі бейне бір-бірін толықтырып, сыртқы тыныштық пен ішкі күйзелістің қатар тұрғанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам ашуға берілмей, сабырмен әрекет еткенде қолдануға болады. Мысалы, жұмыста біреу ренжітетін сөз айтса, бірден жауап қайтармай, ойланып сөйлеген адам «ашуы шөккен нардай, жауған қардай» мінез көрсетеді. Мұндай сабыр көп жағдайда дауды ушықтырмай, мәселені дұрыс шешуге көмектеседі.