Аюдан қорыққан орманға бармас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аюдан қорыққан адам орманға кірмейді, өйткені орманда қауіп бар деп ойлайды. Астарлы мағынасы: үлкен істен, қиындық пен тәуекелден қорыққан адам ешқашан мақсатына жете алмайды. Яғни батылдықсыз, тәуекелге бара білмей, өмірде алға басу қиын. Мақал адамды сақ болуға емес, орынсыз қорқынышты жеңіп, әрекет етуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аю» — кез келген үлкен қауіп, кедергі немесе үрейдің бейнесі. «Орман» — белгісіз орта, қиын жол, жауапкершілігі ауыр іс. Қазақ танымында орман — адамға тосын, қауіпті мекен, ал аю — күшті әрі қатерлі аң. Сондықтан бұл образдар арқылы халық «қауіп бар екен деп, істі мүлде бастамау дұрыс емес» деген ойды жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа жобаны бастауға, емтиханға дайындалуға, жұмыс ауыстыруға немесе өз ісін ашуға қорқып жүрген адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам кәсіп ашқысы келіп, бірақ «сәтсіз болып қаламын» деп қорқа берсе, айналасындағы кісілер: «Аюдан қорыққан орманға бармас» деп, тәуекел етіп қадам жасау керектігін ескертеді. Бұл мақалдың тәрбиесі — қорқынышқа берілмей, ойлы әрекетке көшу.