Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
125.4K
Қаралым
149
Орташа
Сұрыптау:
Ажал ақымақ үшін алтау,
ақылдыға біреу.
ақылдыға біреу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі қауіпті, қиындықты, өлім қатерін әр адам әрқалай қабылдайтынын меңзейді. Тура ма...
Көзі көрместің көңілі сенбес.
**Негізгі мағынасы** Көзі көрмеген адам бір нәрсеге толық сенуі қиын деген ой айтылады. Мақалдың тура мағынасы — адамның...
Айран ішкен құтылады,
Шелек жалаған тұтылады.
Шелек жалаған тұтылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айран ішіп, ыдысын таза қалдырған адам жазадан құтылады, ал шелек жала...
Шөлмек мың күн сынбайды,
Бір күн сынады.
Бір күн сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шөлмек ұзақ уақыт бойы бүтін тұрып, бір сәтте ғана сынып кетуі мүмкін....
Қорыққан мен қуанған бірдей.
**Негізгі мағынасы** «Қорыққан мен қуанған бірдей» деген мақал адамның қатты қорыққан сәтте де, шектен тыс қуанған кезд...
Көп суыр ін қазбас, ін қазса, кең қазбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — суыр бірден көп ін қаза бермейді, ал ін қазса да, оны тым кең етіп қаз...
Сөз салысқан - дауға ортақ,
Ат салысқан - жауға ортақ.
Ат салысқан - жауға ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір іске сөз қосып, айтысқа араласқан адам даудың ортасына түседі; ал а...
Жылқыны бөгелек,
Ешкіні кебенек аздырады.
Ешкіні кебенек аздырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр малдың өзіне тән әлсіз тұсы болатынын аңғартады. Жылқыны бөгелек мазаласа, ол тынышты...
Мөлдек атып ішкен ас,
Мерт кетірмей тындырмас.
Мерт кетірмей тындырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асығып, мөлшерін білмей ішілген ас адамның түбіне жетуі мүмкін. Астарл...
Дос деп сынамай, сырыңды айтпа,
Достың да досы бар.
Достың да досы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал нағыз достықтың тек сөзбен емес, сеніммен сыналатынын айтады. Адам кез келген жанға ішкі...
Құйрығы - шаян, беті - адам,
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Байқамай сенбе сұмпайыға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай адамға ұқсап, іші жаман, ниеті бұзық адамға сене берме деген ескерту айтады. Тур...
Сезікті секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрседен секем алған, күмәнданған адам шошып, жалт етеді. Астарлы м...
Талаптының пікірі аян,
Дұшпанның ақылы шаян.
Дұшпанның ақылы шаян.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, жігерлі адамның ойы ашық, пікірі анық болатынын білдіреді. Ол мақсатына жету үші...
Пышағыңды өткір қайра,
Не кесеріңді білмесең.
Көрінгенге сырыңды айтпа,
Не десеріңді білмесең.
Не кесеріңді білмесең.
Көрінгенге сырыңды айтпа,
Не десеріңді білмесең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға әр істің алдын ойлап, сөз бен әрекетке жауапкершілікпен қарауды ескертеді. Пышақты...
Өліспеген көріседі.
**Негізгі мағынасы** «Өліспеген көріседі» деген мақалдың тура мағынасы — адам өлмейінше, өмірде тағы да жолығуы мүмкін д...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.