Сақтық туралы — 13-бет 837
Сұрыптау:
Қар жауды деп қуанба, аязы бар,
Қожа келді деп қуанба, ниязы бар.
Қожа келді деп қуанба, ниязы бар.
Негізгі мағынасы Қар жауғанда бала да, үлкен де қуанады: дала аппақ, жер ылғал жинайды. Бірақ қардың артынан аяз…
Қару алсаң, мылтық ал,
Қарның ашса - тамағың,
Жаяу жүрсең - таяғың.
Қарның ашса - тамағың,
Жаяу жүрсең - таяғың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қандай іске кіріссең де, соған сай әзірлікпен бар деген ой айтады. Қару алсаң, ең…
Қас болып, дос болғанға мақтан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы ең үлкен сынақ — бұрынғы жаулықты ұмытып, шын достыққа келу екенін…
Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, күшті…
Қасқыр қорыққан төбеттен қаншық қорықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдан именген төбет әлсіреп, өз күшін көрсете алмай қалады, сондықтан…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қасқырлы жердің иті айтақшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр көп жүретін жерде ит те үнемі үріп, айтақтап отырады. Астарлы…
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Негізгі мағынасы Қасықпен көлдің суын сарқып тауыса алмайсың, қастықпен бүкіл елді құрта алмайсың. Мақал көптің күшін…
Қатерлі жерде қаперсіз отырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, қауіп бар жерде бейқам отырмауға шақырады. Тура мағынасы — қатерлі, қауіп…
Қауіп қайдан болса, қатер содан.
Негізгі мағынасы Қай жақтан қауіп сезілсе, қатер де, нақты зиян да сол жақтан келеді. Мақал адамның сақтық сезімін…
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарлы…
Қашарыңда қашарсың,
Туарыңда сасарсың.
Туарыңда сасарсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына іс түскенде оның алдын ала ойлап, сақтанбай қалса, қиын сәтте абдырап…
Қашқанды қума.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қашып бара жатқан адамды соңынан қуып бармау. Астарлы мағынасы — асығыс…
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үріккен, қашып бара жатқан қоян жолында жатқан қоянды да ілестіріп…
Қашқаннан тосқан жаман.
Негізгі мағынасы «Қашқаннан тосқан жаман» деген мақалдың тура мағынасы — қашып бара жатқан адамды тосып, жолын бөгеген…
Қашпаған жаудың күші бар.
Негізгі мағынасы Шабуылға қарамай қашпай тұрған жаудың артында күш бар: не қолы көп, не қаруы мықты, не тосқауылы, не…
Қашпай қорқайын ба?
Негізгі мағынасы «Қашпай қорқайын ба?» деген мақалдың тура мағынасы — адам қауіптен қашпаса, қорқуы да заңды деген ойды…
Қашпақ болсаң, зымыра.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қашатын болсаң, бар күшіңмен тез қаш деген ойды білдіреді. Астарлы…
Қашпақ, қумақ - ерге сын,
Көшпек, қонбақ - жерге сын.
Көшпек, қонбақ - жерге сын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қону, бір жерден екінші жерге ауысу да, біреуді қуу не қашу да оңай…
Қашса құтылып, қуса жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам қашса, қуған кісі оған жетіп алады деген ой. Астарлы мағынасы…
Қиядағыны қыран ғана көреді,
Ұядағыны жылан ғана көреді.
Ұядағыны жылан ғана көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қыран биік қиядан өте алыс жерді шолып көреді, ал ұядағыны жылан сияқты…
Қой аяғы - кілмек,
Қожа аяғы ілмек.
Қожа аяғы ілмек.
Негізгі мағынасы Мақалдың бірінші жолындағы кілмек сөзі сөздікте табылмайды, сондықтан мағынасы сақ түсіндіріледі…
Қойға екі құлағынан басқаның бәрі жау.
Негізгі мағынасы Қойға қатысты бұл мақалдың тура мағынасы — қойдың өміріне пайдалысы аз, зиян келтіретін нәрсе көп…
Қойдан қалған қозы қасқырға тап болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — отардағы қойдан бөлініп қалған қозы қорғансыз қалып, қасқырға жем болады…
Қой терісін жамылған бөрі.
Негізгі мағынасы «Қой терісін жамылған бөрі» деген мақал сырттай момын, жуас көрінгенмен, іштей қауіпті, залал келтіруі…
Қой үріккен жағына беттемейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қой үріккен, қорыққан жағына қарай жүрмейді, керісінше ол жақтан…
Қойын алдырып , қорасын жабады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қойын жоғалтқан адам енді қорасын берік жауып, малын қорғауға кіріседі…
Қол күрек:
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолындағы құралдың, еңбектегі іс-қимылдың қажет кезде үлкен күшке айналатынын…
Қонақ келсе есіктен
Пәлекет шығар тесіктен.
Пәлекет шығар тесіктен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қонақ келгенде үйдің есігі ашық тұрады, ал пәле-жала, ұсақ қауіптер мен…
Қонақ пен өлім болжамсыз.
Негізгі мағынасы Қонақ пен өлімнің қашан келіп, қашан кететінін алдын ала білу мүмкін емес. Мақалдың тура мағынасы…
Қонақ таңертең - алтын,
Түсте - күміс,
Кешке - мыс.
Түсте - күміс,
Кешке - мыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақтың келу уақытына қарай оның қадірі әртүрлі бағаланатынын білдіреді. Таңертең келген…
Қопалы жерге қонбаңыз,
Өрт шықса үй кетер,
Жар басына қонбаңыз,
Дауыл болса күй кетер.
Өрт шықса үй кетер,
Жар басына қонбаңыз,
Дауыл болса күй кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды тұрмысқа, қонысқа не істің орнына таңдаулы да қауіпсіз жер таңдауға үндейді. Тура…
Қорада лақ туса, өрісте от өнер.
Негізгі мағынасы Мұндағы «от» — жалын емес, мал жейтін шөп, жайылымдағы көк. Мақалдың тура мағынасы: қорада лақ туса…
Қора толы қойыңды қотыр тоқты бүлдірер.
Негізгі мағынасы Қора толы қой — мол ырыс, жиналған еңбек пен берекенің белгісі. Ал қотыр тоқты — әлсіз, ақауы бар…
Қорқақ көлеңкесінен де қорқады.
Негізгі мағынасы Қорқақ адам өзіне нақты қауіп төнбесе де, ішкі үрейінен арыла алмайды. Мұнда мақал тура мағынасында…
Қорқаққа қос көрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан адамға бір ғана нәрсе емес, екі есе көп қауіп бар сияқты болып…
Қорқаққа құбыжық көп.
Негізгі мағынасы Батыл адам жолында бір-екі кедергі көрсе, қорқақтың көзіне әр бұта, әр көлеңке құбыжық болып көрінеді…
Қорқаққа қылыш жұмсаудың қажеті жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамға күш көрсетудің, оны сескендіріп, қылышпен қорқытудың керегі…
Қорқақ қол бастамас.
Негізгі мағынасы «Қорқақ қол бастамас» деген мақалдың тура мағынасы — қорқып, тайсақтап тұрған адам әскерді де, істі де…
Қорқақ қонған жерінен де қорқады,
Батыр жауын жеңгенше жортады.
Батыр жауын жеңгенше жортады.
Негізгі мағынасы Қорқақ адам жолда түнеп, аялдаған жерінің өзінен де қауіп күтеді: әр сыбдырдан шошып, тыныш демала…
Қорқақтың қолы қысқа.
Негізгі мағынасы Қорқақ адам тәуекелге бара алмайды, батыл қадам жасай алмайды, сондықтан қолындағы мүмкіндігін толық…