Іші қуырылмайды, пышағы суырылмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі жай-күйі тыныш, ойы орнықты, қамы аз дегенді білдіреді. Тура мағынасында ас қуырылып жатқанда пышақ суырылмай, асықпай күту керек сияқты көрінеді. Астарлы мағынасында бір істің пісіп-жетілмей тұрып, оған араласпау, артық қимыл жасамау, сабыр сақтау керек деген ой жатыр. Яғни, адамды мазалап тұрған мәселе жоқ, сондықтан ол өз-өзін тежеп, байыппен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «іші қуырылу» — жан дүниенің күйіп-пісуі, мазасыздық, уайым. Ал «пышағы суырылу» — іске бірден кірісіп, қарекетке көшу белгісі. Халық осы екі образ арқылы адамның сабырлы не мазасыз күйін бейнелеген. Пышақ — шұғыл әрекеттің, ал қуырылу — ішкі қысымның символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне адамның сабырын, байсалдылығын сипаттағанда қолданылады. Мысалы, біреу жұмысында еш қысым көрмей, өз ісін тыныш істеп жүрсе, «оның іші қуырылмайды, пышағы суырылмайды» деп айтуға болады. Бұл — уайымсыз, сабырлы адамның бейнесі.