Сақтық туралы — 12-бет 837
Сұрыптау:
Көрген жоқ болса, естіген куә.
Негізгі мағынасы Көрмеген нәрсеге бірден сене салмай, естігенді де дәлелмен, ақылмен бағалау керек деген ой жатыр. Тура…
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз…
Көрмеген жердің ой-шұңқыры көп.
Негізгі мағынасы «Көрмеген жердің ой-шұңқыры көп» деген мақал адамға бейтаныс, бұрын жүріп көрмеген жерде күтпеген…
Көрмеген жер таныс болмас,
Көрінген жер алыс болмас.
Әр нәрсенің болжауы бар,
Ши жуандап қамыс болмас.
Көрінген жер алыс болмас.
Әр нәрсенің болжауы бар,
Ши жуандап қамыс болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көрмеген, барлап-бақылап үйренбеген жер жат болып көрінеді, ал көзіңе…
Көршің қорқақ болса, үркітіп өлтіреді.
Негізгі мағынасы Көршің қорқақ болса, сені үркітіп өлтіреді, яғни әр сыбдырдан шошып, дүрбелең салып, жалған дабыл…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Көше білмеген көлік өлтірер,
Сөйлей білмеген өзіне сөз келтірер.
Сөйлей білмеген өзіне сөз келтірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі сақтықты қатар үйретеді. Біріншісі — жолды, көше мен бағытты білмей көлік жүргізу…
Көшсең, апаттан құтыласың,
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қауіп төнген жерде амалсыз да болса дұрыс шешім қабылдап, өз өмірін сақтай білуді…
Көштің байсал тапқаны,
Көкорайға қонғаны,
Даудың байсал тапқаны,
Төрешіге барғаны.
Көкорайға қонғаны,
Даудың байсал тапқаны,
Төрешіге барғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көш те, дау да өз орнын тапқанда ғана тынышталады. Көш көкорайлы, жайлы…
Куәлі істі куә табар,
Куәсіз істі күмән табар.
Куәсіз істі күмән табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істің шындығын дәлелдейтін куә болса, соған сенуге болады; ал куә жоқ…
Күле кіріп, күңірене шыққаннан сақтан,
Күні шығып тұрып, жауғаннан сақтан.
Күні шығып тұрып, жауғаннан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі жүзді, ішкі ниеті сыртқы түріне сай келмейтін адамнан сақ болуды ескертеді. Тура…
Күн бұлтты деп,
Жылқыны суармай жүрме.
Жылқыны суармай жүрме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның істі кейінге қалдырмай, алдын ала қамдануын ескертеді. Тура мағынасында: аспан…
Күн жауса, тондыны ұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күн ашық кезде жауған жаңбыр суық тисе, тон киген адам тонын қағып, суын…
Күн қораланса, күрегіңді сайла,
Ай қораланса, арысыңды сайла.
Ай қораланса, арысыңды сайла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауа райының өзгерісін алдын ала байқап, соған сай дайын болу керегін айтады. Тура…
Күн сүйіп, жел үріп.
Негізгі мағынасы «Күн сүйіп, жел үріп» деген мақал табиғаттың мейірі мен қаталдығын қатар елестетеді. Тура мағынасында…
Күркіреген бураны келеде көр.
Негізгі мағынасы Күркіреген бураны келеде көр — сырттай күшті, адуынды көрінген нәрсенің шын бейнесін қауіпсіз, тыныш…
Күртке күш салсаң өледі,
Өртке күш салсаң сөнеді,
Өртке күш салсаң сөнеді,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күртке де, өрт те күшке көнбейтін, тіпті қарсыласқан сайын қауіпті бола…
Күтпеген қонақ - келімсек
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: шақырылмаған, хабарсыз келген қонақ — келімсек, яғни бөгде, артық адам сияқты…
Қабағанға қаптырма,
Тебегенге тептірме.
Тебегенге тептірме.
Негізгі мағынасы Қабаған итке өзіңді қаптырма, тебетін атқа өзіңді тептірме: зияны бар нәрсенің маңына абайсыз…
Қабаған ит қайыр байлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қабаған, яғни адамға шабатын иттің мойнына қайыр, шынжыр тағып байлау…
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
Негізгі мағынасы Тура мағынасы: қазан аузын ашып, асқа дайын тұр, ал қармақ әлі суда, балық ұсталмаған. Астарлы…
Қазанға - қақпақ, есікке - іргенек.
Негізгі мағынасы Қазанға қақпақ, есікке іргенек керек деген сөз — әр нәрсенің өз қорғаны, өз реті болуы тиіс деген ойды…
Қазына бар жерде жылан бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына жатқан жерде оны күзететін не қорғайтын жылан бар деген ұғым…
Қайта жауған қар жаман,
Қайта шапқан жау жаман.
Қайта шапқан жау жаман.
Негізгі мағынасы Көктемде қар еріп, жер ашылып, мал енді оттай бастағанда қайта жауған қар — малшы үшін үлкен апат: шөп…
Қайтқан малға қасқыр өш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың қолынан босап, қайта қашып шыққан малға оның қайтадан өш болып…
Қалыңға құсың түспесін,
Жаманға ісің түспесін.
Жаманға ісің түспесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, жаман ортадан, теріс пиғылды кісіден аулақ жүруге үндейді. Тура мағынада…
Қамданған қапы қалмайды.
Негізгі мағынасы Қамданған адам алдын ала ойлап, керегін түгендеп, сақ жүрсе, қиын сәтте тосылмайды, ұтылмайды. Бұл…
Қамысты бос ұстасаң қол кесер.
Негізгі мағынасы Қамысты бос ұстасаң, оның өткір, қатты сабағы қолды жарақаттауы мүмкін. Астарлы мағынасы — кез келген…
Қанжар қынында қалғиды.
Негізгі мағынасы Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау да…
Қанша берік дегенмен,
Тәуекел де қажиды.
Тәуекел де қажиды.
Негізгі мағынасы Тәуекел қанша берік болса да, ол да қажиды, яғни шаршайды, тозады. Мақал батылдықтың да шегі барын…
Қаңбақтан қашсаң дөңбекке.
Негізгі мағынасы Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке ұшырайсың деген сөз. Яғни адам бір жамандықтан қашып құтыламын деп, одан да…
Қаңтарда қалпақ киім болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қаңтардың ең қатты аязды, суық ай екенін білдіреді. Тура мағынасында, қыстың қақаған шағында…
Қаңтарда қатқан мұздай.
Негізгі мағынасы «Қаңтарда қатқан мұздай» деген мақал бір нәрсенің өте қатты, суық, берік немесе қатып қалған күйін…
Қара байыр қазанат,
Қара жолда қалдырмас.
Қара жолда қалдырып,
Қанатыңды талдырмас.
Қара жолда қалдырмас.
Қара жолда қалдырып,
Қанатыңды талдырмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сенімді серіктің, әсіресе жүйрік те төзімді аттың қадірін білдіреді. Тура мағынасында қара…
Қараңғыда қалтырағанша,
Жарықта жалтыра.
Жарықта жалтыра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға істі ертерек, қолайлы кезде атқаруды ескертеді. Тура мағынада: қараңғыда тоңып…
Қараңғыда қарсақтың ізінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қараңғы түнде қарсақтың ізі көзге анық түспесе де, тәжірибелі жан оның…
Қараңғы үйде қабан күркірейді.
Негізгі мағынасы Қараңғы үйде қабан күркірейді деген мақалдың тура мағынасы жоққа жақын, өйткені қабанның «күркіреуі»…
Қарап жатқан жыланның,
Құйрығын неге басасың?
Шағайын деп шақпаса,
Шошынып неге қашасың?
Құйрығын неге басасың?
Шағайын деп шақпаса,
Шошынып неге қашасың?
Негізгі мағынасы Тыныш жатқан жыланның құйрығын басып алсаң, ол шағады; бұл жыланның қаскөйлігі емес, қорғануы. Алғашқы…
Қараша болмай, қар жаумас.
Негізгі мағынасы Қараша айы келмей, қар жаумайды: нағыз қар қарашада түседі. Мақал халықтың табиғатты бақылауынан…
Қарашада қаз қайтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал күздің соңғы кезеңінде, әсіресе қарашада, қаздың жылы жаққа қайтатынын білдіреді. Тура…
Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта.
Негізгі мағынасы Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта деген мақал адамдағы екіұдайлықты, тұрақсыздықты және ұсақ…