Күле кіріп, күңірене шыққаннан сақтан,
Күні шығып тұрып, жауғаннан сақтан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі жүзді, ішкі ниеті сыртқы түріне сай келмейтін адамнан сақ болуды ескертеді. Тура мағынада — күліп кіріп, қабағы түсіп шығатын, яғни мінезі құбылмалы кісіге абай болу керек деген сөз. Астарлы мағынасы — адам біреуге жылы шырай танытып, кейін зиянын тигізуі мүмкін; сондықтан сыртқы сөзге емес, ішкі пиғылға мән беру қажет.
Образдар мен теңеулер
«Күле кіріп» — жалған сыпайылықты, ал «күңірене шығу» — ренішті ғана емес, іштей суықтық пен теріс ниетті білдіреді. «Күні шығып тұрып, жауған» деген образ табиғаттың тосын өзгерісі сияқты, адамның да күтпеген құбылмалы мінезін меңзейді. Мұнда күннің ашық болып тұрып жаңбыр жаууы — сенімге селкеу түсіретін, қисынсыз әрі қауіпті жағдайдың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған достық, екіжүзділік немесе тұрақсыз қарым-қатынасқа қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста бір әріптесіңіз алдымен мақтап, сеніміңізге кіріп алып, кейін сіздің айтқаныңызды басшылыққа теріс жеткізсе, осы мақал еске түседі. Яғни адамды сөзімен ғана емес, ісімен де тану керек.
Kúni shyǵyp turyp, jaýǵannan saqtan.