Ой туралы — 2-бет 1210
Сұрыптау:
Айта білген сөз маржан,
Қосылмасын сөз арзан.
Қосылмасын сөз арзан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің қадірін білуді үйретеді. Ойлы, орнымен айтылған сөз — маржан сияқты қымбат, әдемі…
Айтқан ақыл дарымас,
Алақұйын адамға;
Дамыл таппас, дағдармас,
Жығылғанша аранға.
Алақұйын адамға;
Дамыл таппас, дағдармас,
Жығылғанша аранға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақыл-кеңес те, дұрыс сөз де ойы шашыраңқы, сабырсыз, орынсыз асығатын адамға бірден…
Айтпаса, жүректен кетеді,
Тартпаса, білектен кетеді.
Тартпаса, білектен кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішіндегі ой, өкпе, реніш немесе ойға түйген сөз уақытында айтылмаса, жүректе жатып…
Айтпасаң, білмейді,
Ашпасаң, көрмейді.
Ашпасаң, көрмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені айтпасаң, адам оны білмейді; бір нәрсені ашпасаң, оның…
Айтпас жерде аузыңды тый,
Қышынбас жерде қолыңды тый.
Қышынбас жерде қолыңды тый.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз сөйлемеуге, қажетсіз іске араласпауға шақырады. Тура мағынасында «айтатын жер…
Күнде бір мақал
«Ой туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Айтсам, тілім күйеді,
Айтпасам, ділім күйеді.
Айтпасам, ділім күйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішіндегі ауыр күйді, екіұдай халді білдіреді. Бір жағынан, шындықты айтса, сөзінің…
Айтсаң, сөзіңе жет,
Мінгес те, үйіңе жет.
Мінгес те, үйіңе жет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға айтқан сөзін нақты, жинақы әрі мақсатқа сай айту керек екенін меңзейді. «Айтсаң…
Айтылған сөз - атылған оқ.
Негізгі мағынасы Айтылған сөз қайтып алынбайды, оның салдары да оқтың әсері сияқты тез әрі терең тиеді. Адам бір ауыз…
Айтылмаған сөздің атасы өледі.
Негізгі мағынасы Айтылмаған сөздің атасы өледі деген мақал ойда жүрген, бірақ дер кезінде айтылмаған сөздің қадірі де…
Айтылмаса ән емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ән айтылмаса, ол ән болып естілмейді, яғни өнер орындалмайынша…
Ақбөкен көп жортпа,
Алдыңда қазулы ор бар.
Алдыңда қазулы ор бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз асығыстықтан, шектен тыс еркінсуден сақтандырады. Ақбөкеннің көп жорта беруі…
Ақ Еділдің өзі болмасақ та, бұлағымыз,
Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз.
Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзін үлкен, басшы, атақты тұлға санамаса да, елге пайдасы тиетін қарапайым қызмет…
Ақиқат ағын суды да тоқтатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықтың күші өте зор екенін білдіреді. Тура мағынасында ағып жатқан суды тоқтату қиын, ал…
Ақиқаттың есебі айнымайды.
Негізгі мағынасы Ақиқаттың есебі айнымайды деген мақал шындықтың түбі өзгермейді, ақиқат ақыры бәрібір жеңіске жетеді…
Ақпа құлаққа айтсаң, ағып кетеді,
Құйма құлаққа айтсаң, құйып алады.
Құйма құлаққа айтсаң, құйып алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді қабылдау қабілеті әр адамда әртүрлі болатынын айтады. Бір адамға айтылған ақыл-кеңес…
Ақ пен қараны шындық айырады.
Негізгі мағынасы Ақ пен қараны шындық айырады дегені — дұрыс пен бұрысты, адал мен арамды, ақиқат пен жалғанды тек…
Ақ пен қызыл арасында.
Негізгі мағынасы Бұл тұрақты тіркес таң мезгілін білдіреді. Тура мағынасы: түнгі қараңғылық сейіліп, шығыс жақ ағарған…
Ақсақ қой жатып семіреді.
Негізгі мағынасы Ақсақ қой жатып семіреді деген мақал сырттай қарағанда аяқ баса алмайтын қойдың көп қозғалмай, жатып…
Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.
Негізгі мағынасы Ақсақ қой түстен кейін маңырайды деген мақалдың тура мағынасы — аяғы ақсаңдаған қой күннің екінші…
Ақсаң, селдей бол,
Ессең, желдей бол.
Ессең, желдей бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға істі жартылай емес, бар күш-жігерімен істеуді үйретеді. «Ақсаң» дегені — қимылдасаң…
Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
Есеп ұстауға тырысады.
Негізгі мағынасы Ақша қолда ұзақ тұрмай, оңай жұмсалып кетуге бейім екенін мақал тура мағынасында білдіреді. Ал астарлы…
Ақыл - адам көрігі,
Ақылдың сабыр - серігі.
Ақылдың сабыр - серігі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың адамды адам ететін ең басты көрік, сән екенін айтады. Тура мағынасында «көрік»…
Ақыл азбайды, білім тозбайды.
Негізгі мағынасы Ақыл мен білім — адамға мәңгі серік болатын қымбат қазына. Ақыл уақыт өткен сайын ескірмейді…
Ақыл айтсаң, мақұл айт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ақылды сөзді орынсыз емес, дұрыс, дәлелді, ойлы түрде айту керек екенін білдіреді…
Ақыл - Алланың сыйы.
Негізгі мағынасы Ақыл — адамға берілген ең үлкен рухани қазына, оны Алла сыйлаған қасиет деп таниды. Мақал тура…
Ақыл алтау, ой жетеу.
Негізгі мағынасы «Ақыл алтау, ой жетеу» деген мақал адам баласының ақылы мен ойының көп қырлы, терең екенін білдіреді…
Ақыл - алтын сандық,
Адамына қарай ашылар.
Адамына қарай ашылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың өте бағалы қазына екенін білдіреді. «Алтын сандық» — сырт көзге жабық, ішінде асыл…
Ақыл - арқан,
Ой - өріс,
Адам - қазық.
Ой - өріс,
Адам - қазық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі дүниесі мен өмірлік бағытын үш бейнемен түсіндіреді. Ақыл — адамды байлап ұстап…
Ақыл - ар-ұяттың күзетшісі.
Негізгі мағынасы Ақыл адамды дұрыс жолға бағыттап, ар-ұятын сақтап тұратын ішкі қорған сияқты. Тура мағынасында күзетші…
Ақыл атасы - ақиқат.
Негізгі мағынасы «Ақыл атасы – ақиқат» деген мақал ақылдың түп негізі шындыққа, туралыққа сүйенетінін білдіреді. Яғни…
Ақыл байлық - азбас байлық,
Темір байлық - тозбас байлық.
Темір байлық - тозбас байлық.
Негізгі мағынасы Ақыл — адамнан кетпейтін, өмір бойы пайдасын тигізетін ең қымбат байлық. Ол адамды дұрыс жолға салып…
Ақыл бастайды, аяқ тастайды.
Негізгі мағынасы Ақыл адамды дұрыс жолға бастап, істің жөнін көрсетеді. Бірақ кез келген іс тек оймен ғана бітпейді…
Ақылға кішілік жүрмейді.
Негізгі мағынасы Ақылға кішілік жүрмейді деген сөздің тура мағынасы — ақылдың жолында «кішірею», жасқану, имену деген…
Ақылдан асар амал жоқ,
Батырлар алмас қамал жоқ.
Батырлар алмас қамал жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың кез келген істі шешудегі ең биік құрал екенін айтады. Тура мағынада, адам қолмен…
Ақыл дария білгенге,
Бұл дүние жоқ өлгенге.
Бұл дүние жоқ өлгенге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың шексіз құндылығын білдіреді. Ақылды адам үшін ол — дария сияқты терең де кең қазына…
Ақылдассаң - шешерсің,
Ақылдаспасаң - кем кесерсің.
Ақылдаспасаң - кем кесерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі қолға аларда өзгемен кеңессең, дұрыс шешім табасың; ал…
Ақылды адам ақымақтан да бірдеме үйренеді
Негізгі мағынасы Ақылды адам өзінен төмен көрінген адамның өзінен де пайдалы бір нәрсе үйрене алады. Бұл мақалдың тура…
Ақылды аузын жауып, ділін ашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды адам көп сөйлемей, сөзін орнымен ұстайтынын білдіреді. Тура мағынасында — аузы жабық…
Ақылды басшы алдырмас.
Негізгі мағынасы Ақылды басшы елдің жайын алдын ала ойлап, қиындықтың бетін ерте қайтарады. Мұнда тура мағынада…
Ақылдыға айтқан сөз жөнін табар,
Ақымаққа айтқан сөз далада қалар.
Ақымаққа айтқан сөз далада қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды адам айтылған сөздің мәнін түсінеді, оны ой елегінен өткізіп, дұрыс қорытынды жасайды…