Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
365.8K
Қаралым
301
Орташа
Сұрыптау:
Екі кеменің құйрығын ұстаған суға кетеді.
**Негізгі мағынасы** Екі кеменің құйрығын ұстаған суға кетеді деген мақал адам бір уақытта екі істі, екі бағытты не екі...
Өнер алды - қызыл тіл.
**Негізгі мағынасы** «Өнер алды – қызыл тіл» деген мақал сөз өнерінің, шешен сөйлеудің, ойды анық әрі әсерлі жеткізудің...
Жетіқарақшыны таныған,
Жеті түнде адаспас.
Жеті түнде адаспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Жетіқарақшы жұлдызын таныған адам түнде жолын таба алады, ад...
Жүйелі сөз жүйесін табады,
Жүйесіз сөз иесін табады.
Жүйесіз сөз иесін табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің реті мен орнымен айтылуының қаншалықты маңызды екенін білдіреді. Ойы жинақы, сөзі...
Кешегі күннен алыс жоқ,
Ертеңгі күннен жақын жоқ.
Ертеңгі күннен жақын жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың адам қолынан қашып құтылмайтын шындығын білдіреді. Кеше өтіп кетті, сондықтан ол...
Темірді қызған кезде соқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің дер кезінде орындалуы керегін айтады. Темір қызған кезде ғана иіледі, ал суып қалса...
Тисе терекке, тимесе бұтаққа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал «бір әрекет жасасаң, қалай да бір нәтижеге жет» деген ойды білдіреді. Тура мағынада: тас...
Ақыл көпке жеткізер,
Өнер көкке жеткізер.
Өнер көкке жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақыл мен өнердің адам өміріндегі орнын салыстырып көрсетеді. Ақыл адамды дұрыс жолға салы...
Түс - түлкінің боғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы түс көруді түлкінің нәжісімен салыстырып, оның шын нәрсе емес, өткінші ә...
Ішің күйсе, тұз жала.
**Негізгі мағынасы** «Ішің күйсе, тұз жала» деген мақал адамның ішкі қызғанышын, ашу-ызасын немесе күйінішін сыртқа шығ...
Сөйлей-сөйлей шешен,
Көре-көре көсем боласың.
Көре-көре көсем боласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көп сөйлеп, көп тыңдап, көп көріп, өмір тәжірибесін жинақтаған са...
Әр нәрсе уақытында қызықты.
**Негізгі мағынасы** Әр істің өз мезгілі бар, сол уақытында жасалған нәрсе ғана мәнді, әсерлі әрі пайдалы болады. Асығыс...
Шешеннің сөзі - мерген,
Шебердің көзі - мерген.
Шебердің көзі - мерген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің де, істің де дәлдігі мен шеберлігін жоғары бағалайды. Бірінші жолда шешен адамның...
Таяқтың екі ұшы бар.
**Негізгі мағынасы** «Таяқтың екі ұшы бар» деген мақал кез келген істің екі жағы болатынын білдіреді. Бір әрекеттің пай...
Баяғы жартас - бір жартас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша уақыт өтсе де, баяғы жартас сол күйінде қалады. Астарлы мағынасы...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.