Саңырау бас десе, құлақ дейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз жағдайын, не басқаның айтқанын дұрыс түсінбей, орынсыз жауап қайтаруын әжуалайды. Тура мағынасында біреу «бас» десе, саңырау адам естімей «құлақ» деп жауап бергендей көрінеді. Астарлы мағынасында: айтылған сөзге сай келмейтін, шала ұғылған, қисынсыз жауап беру; не әңгіме мәнін түсінбей, шетке шығып кету дегенді білдіреді. Мұнда тіл мен ойдың үйлесімі, сөзді аңдап сөйлеу қажеттігі меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Саңырау» — естімейтін адам ғана емес, кейде біреудің сөзін қақпайтын, мәніне бойламайтын адам бейнесі. «Бас» пен «құлақ» — дене мүшелері, бірақ мақал оларды қарама-қарсы қойып, сөздің дәлдігі мен жауаптың сәйкестігін көрсетеді. Яғни бір нәрсе туралы айтылса, соған тікелей қатысты жауап берілуі керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әңгімеде тақырыптан ауытқып, сұраққа қатысы жоқ жауап берген адамға айтылады. Мысалы, мұғалім оқушыдан шығармадағы негізгі ойды сұрағанда, ол кейіпкердің киімі туралы ғана айтып кетсе, «саңырау бас десе, құлақ дейді» деуге болады.