Жақсы көргенін,
Жаман бергенін айтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен танымын көрсетеді: жақсы көрген нәрсесін ол мақтап, жақсы жағынан айтып жүреді, ал ұнатпаған, жек көрген нәрсесін кемсітіп, жаман қырын алға тартады. Тура мағынада — көңіл қалауы сөзге әсер етеді. Астарлы мағынада — адам әділ бағадан бұрын өз сезіміне еріп кетуі мүмкін, сондықтан біреудің сөзіне бірден сенбей, оның көңіл күйі мен ниетін де ескеру керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жақсы көргені» мен «жаман бергені» — адамның өзіне ұнағаны мен ұнамағанын білдіретін қарама-қарсы ұғымдар. «Айтады» сөзі тек сөйлеуді емес, пікір білдіруді, баға беруді аңғартады. Яғни адам бір нәрсені өз көңіл таразысымен өлшейді. Бұл жерде нақты теңеу болмаса да, халықтық байқау арқылы мінездің шындығы ашылады: көңіл жаққан нәрсе үлкейіп көрінеді, көңіл жақпаған нәрсе кеміп көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желідегі пікірталаста, таныстардың бір адамды әрқалай сипаттауында жиі байқалады. Мысалы, бір қызметкерді ұнататын адам оны «өте шебер, жауапты» десе, жақтырмайтын адам «қатал, қиын адам» деп сипаттауы мүмкін. Сондықтан кез келген пікірді тыңдағанда, өз көзқарасыңмен салыстырып, әділ қорытынды жасау керек.
Jaman bergenin aıtady.