«Талаптыға нұр жауар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Талаптыға нұр жауар» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, ол ауыспалы мәнде айтылады. Мұндағы «талап» — адамдағы ұмтылыс, жігер, ізденіс, ал «нұр жауу» — жолының ашылуы, бағы жануы, ісінің оңға басуы. Яғни кім еңбектеніп, білімге, өнерге, мақсатқа шын ықыласпен талпынса, соған сәттілік пен мүмкіндік көп келеді. Бұл мақал жалқаулықты емес, әрекет пен табандылықты дәріптейді.
Образдар мен теңеулер
«Нұр» сөзі жарық, жылу, игілік, береке сияқты ұғымдарды білдіреді. Халық нұрды тек күн сәулесі емес, рухани жарық, ақылдың ашылуы, өмірдің көктеуі ретінде түсінген. Сондықтан бұл жерде талаптанған адамға білім есігі ашылып, еңбегі жеміс береді деген ой жатыр. «Жауар» сөзі де молынан, тосыннан келетін игілікті аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, емтиханға тыңғылықты дайындалып, күн сайын қайталап оқыған оқушы жақсы нәтиже көрсетеді. Яғни табыс кездейсоқ келмейді, оған жетелейтін күш — талап, еңбек және табандылық.