Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.1K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Еңбек - ырыстың бұлағы, бақыттың шырағы.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адамға ырыс пен несібе әкеледі, ал сол еңбектің нәтижесі өмірді жарық қылып, бақытқа жеткізед...
Отын - олжа, су - нұрлық.
**Негізгі мағынасы** «Отын - олжа, су - нұрлық» деген мақал тіршілікке аса қажет екі нәрсенің қадірін айтады. Отын адамғ...
Өнерліге өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өнерліге өлім жоқ» деген мақал тура мағынасында емес, астарлы мағынада айтылады. Яғни адам қандай...
Сөз - сабан, іс - дән.
**Негізгі мағынасы** «Сөз - сабан, іс - дән» деген мақал адамның айтқан сөзіне ғана емес, нақты жасаған ісіне қарап бағ...
Малсыз деп ерден түңілме,
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиындыққа қарап түңілмеуге шақырады. Тура мағынасы бойынша, мал болмаса да, ер аза...
Еңбек етсең ерінбей,
Қарның тояр тіленбей.
Қарның тояр тіленбей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мақсатқа жетуі үшін жалқаулықты жеңіп, еңбек етуі керегін айтады. Тура мағынасынд...
Жоқтық жомарттың қолын байлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоқтық, яғни қаржының не мүмкіндіктің тапшылығы жомарт адамның да қолын...
Ала қойды бөле қырыққан жүнге жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Ала қойды бөле қырыққан жүнге жарымайды деген мақалдың тура мағынасы: қойдың жүнін бөліп-бөліп, әр...
Түйе бақтым - түйме тақтым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының мар...
Жері байдың елі бай.
**Негізгі мағынасы** Жері байдың елі бай деген мақалдың тура мағынасы — жері құнарлы, шөбі шүйгін, суы мол өлкенің тірші...
Алтынды еріте білмеген ірітер,
Теріні илей білмеген шірітер.
Теріні илей білмеген шірітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істің өзіне лайық әдісі мен шеберлігі болатынын айтады. Алтынды дұрыс ерітпесе...
Піс қазаным бес ай.
**Негізгі мағынасы** «Піс қазаным бес ай» — істің тез бітпейтінін, кей нәрсенің өз уақыты, өз сабыры болатынын білдіреті...
Шебердің инесі де,
Күймесі де алтын.
Күймесі де алтын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шебер адамның қолынан шыққан әрбір заттың да, ең ұсақ құрал-жабдығының да қадірлі екенін...
Ақшаның көзі қызыл.
**Негізгі мағынасы** «Ақшаның көзі қызыл» деген мақал ақша табудың оңай еместігін, оның артында көбіне еңбек, тер төгу,...
Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікт...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.