Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.5K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Алаған қолым - береген.
**Негізгі мағынасы** «Алаған қолым — береген» деген мақал адам алғанын да, бергенін де ұмытпайтын, қолы ашық, жомарт кі...
Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікт...
Жері байдың елі бай.
**Негізгі мағынасы** Жері байдың елі бай деген мақалдың тура мағынасы — жері құнарлы, шөбі шүйгін, суы мол өлкенің тірші...
Ынта болса адамда,
Қиын іс жоқ ғаламда.
Қиын іс жоқ ғаламда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ниеті мен талпынысы мықты болса, кез келген істі еңсеруге болатынын айтады. Тура...
Өрмек - ермек емес , өнер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, өрмек тоқу жай уақыт өткізетін ермек емес. Астарлы мағынасы — қ...
Ұсталы ел озар,
Ұстасыз ел азар.
Ұстасыз ел азар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шебері, ісмері, қолөнері бар елдің тұрмысы түзу, тіршілігі алға басады...
Білімнің басы - бейнет, түбі - зейнет.
**Негізгі мағынасы** Білім алу оңай жол емес, ол ең алдымен еңбек, ізденіс, шыдам және тәртіпті талап етеді. Оқудың басы...
Жер - ырыстың кіндігі,
Білім - ырыстың тізгіні.
Білім - ырыстың тізгіні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен білімді ырыс-берекенің екі тірегі деп таниды. Тура мағынасында, адамның несібесі...
Тігіншіні инесі асырайды.
**Негізгі мағынасы** Тігіншіні инесі асырайды деген мақал адамның нәпақасы өз кәсібі мен шеберлігіне тікелей байланысты...
Ақыл - дария, алсаң да таусылмайды.
Жер - қазына, қазсаң да таусылмайды.
Жер - қазына, қазсаң да таусылмайды.
**Негізгі мағынасы** Ақыл да, жер де — сарқылмас байлық. Ақылдың шегі жоқ: оны қанша қолдансаң да, қанша үйренсең де аза...
Аттың жалында, атанның қомында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыр жолда, қиын кезеңде, ер жігіттің ел үшін, күнкөріс үшін тынымсыз еңбек етіп, қауіп-қ...
Мал өсірсең, қой өсір,
Өнімі оның көл-көсір.
Өнімі оның көл-көсір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал шаруашылығында қой өсірудің пайдасы мол екенін айтады. Тура мағынасында, қой баққан...
Есесі қайтпас еңбек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Еңбектің өтеуі міндетті түрде болады деген ой айтылады. Тура мағынасында адам қандай жұмыс істесе д...
Отын - олжа, су - нұрлық.
**Негізгі мағынасы** «Отын - олжа, су - нұрлық» деген мақал тіршілікке аса қажет екі нәрсенің қадірін айтады. Отын адамғ...
Өзен жағалағанның өзегі талмас.
**Негізгі мағынасы** «Өзен жағалағанның өзегі талмас» деген мақалдың тура мағынасы: өзеннің жағасында жүрген адам сусыз...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.