«Ердің атын еңбек шығарар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ер атануы, елге танылуы оның қол қусырып отыруымен емес, еңбек етуімен келеді. Астарлы мағынасы — нағыз азаматты даңққа жеткізетін күш байлық, атақ не бос мақтан емес, табанды еңбек пен адал іс. Еңбек еткен адам ғана өз қадірін арттырып, жұртқа пайдасын тигізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» сөзі тек жынысты емес, мінезі берік, жауапкершілігі мол, елге сыйлы адамды білдіреді. «Атын шығару» — жұртқа танылу, абыройға ие болу деген ұғым. Ал «еңбек» — маңдай тер, төзім, табандылықтың бейнесі. Яғни мақал ердің шын бағасы оның сөзімен емес, ісімен өлшенетінін меңзейді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте табандылық танытқан адамға қатысты айтылады. Мысалы, жас маман күн сайын ізденіп, жауапкершілікпен еңбек етсе, уақыт өте өз ісінің мықты маманына айналады. Сонда жұрт оны қабілеті мен еңбегі үшін таниды. Бұл мақал жастарды жалқаулықтан қашып, адал еңбек арқылы биіктеуге үндейді.