Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
298.9K
Қаралым
281
Орташа
Сұрыптау:
Қол жұмылмай жылынбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолды қимылдатпай, тоңған адам жылына алмайды. Астарлы мағынасы: кез ке...
Қож басқанша қоз бас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды қорқытпай, жайымен бағып-қағу керек, әйтпесе үйреншікті жұғымды і...
Малды тауысам десең, пұл қыл,
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды түгел жұмсағың келсе, оны ақшаға айналдыр, ал астықты тауыса пай...
Басы жұмырықтай,
Аяғы қылдырықтай.
Аяғы қылдырықтай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: басталған іс алғашқыда жұмыр, ықшам, жинақы көрінеді, ал аяғына келгенд...
Кім еңбек етсе, сол тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кім еңбек етсе, сол адамның қарны тоқ, тұрмысы түзу болады. Астарлы м...
Жеміссіз ағаш жұтайды.
**Негізгі мағынасы** Жеміссіз ағаш жұтайды деген мақал тура мағынасында: жеміс бермеген ағаштың нәрі кеміп, күтімсіз қал...
Қатты жерге қақ тұрар,
Қайратты ерге мал тұрар.
Қайратты ерге мал тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты, берік жерге қақ қағуға болады, ал қайратты, күшті ерге мал да, д...
Асығыс істеген жұмыс сәтті болмас,
Шала піскен тамақ тәтті болмас.
Шала піскен тамақ тәтті болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асығып істелген жұмыс та, шала піскен ас та өз нәтижесін бермейді. Аст...
Ер тынысы - еңбек,
Ез тынысы - ермек.
Ез тынысы - ермек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның, жалпы азаматтың өмірі мен қадірі еңбекте екенін айтады. «Ер тынысы» дегені —...
Біреудің төсін жесең,
Өзіңнің ұшаңды сайла.
Өзіңнің ұшаңды сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбегіне, несібесіне не дайындығына сүйеніп пайда көрсең, өзің де соған сай жауа...
Ащы еңбекке тұщы нан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің бейнеті ащы, ал соның нәтижесінде келген нан тәтті, дәмді бола...
Темірші көміршіге үйір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында темір ұстасы көмірсіз жұмыс істей алмайтынын меңзейді. Астарлы мағынасы...
Шайнаған бұйырған емес,
Жұтқан бұйырған.
Жұтқан бұйырған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауызға салғанды шайнау ғана емес, оны жұтып, қорытқанда ғана пайдасы ти...
Мәуесі бардың әуесі бар.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы — жемісі, яғни мәуесі мол ағашта жұрттың назары ауып, көңілі сол ағашқа түсе...
Өзің таппаған дүниенің қадірі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Өзің еңбектеніп, өз қолыңмен таппаған нәрсенің қадірі онша білінбейді. Адам өзі тер төгіп, уақыт п...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.