Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.2K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Шығасы шықпай, кіресі кірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе сыртқа шықпай, орнына басқа нәрсе кірмейді деген ой. Астарлы...
Ұста, ұстадан нұсқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, шебер ұстаның қасында жүрген адам одан іс үйренеді, жөн біледі....
Алаған қолым - береген.
**Негізгі мағынасы** «Алаған қолым — береген» деген мақал адам алғанын да, бергенін де ұмытпайтын, қолы ашық, жомарт кі...
Ақыл - дария, алсаң да таусылмайды.
Жер - қазына, қазсаң да таусылмайды.
Жер - қазына, қазсаң да таусылмайды.
**Негізгі мағынасы** Ақыл да, жер де — сарқылмас байлық. Ақылдың шегі жоқ: оны қанша қолдансаң да, қанша үйренсең де аза...
Еккенің тікен болса,
Орғаның балауса болмас.
Орғаның балауса болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ісі мен еңбегінің нәтижесі өз әрекетіне сай болатынын айтады. Тура мағынасында: т...
Пайдасы бар жігіттер,
Дария шалқар көлмен тең.
Пайдасы жоқ жігіттер,
Ел қонбайтын шөлмен тең.
Дария шалқар көлмен тең.
Пайдасы жоқ жігіттер,
Ел қонбайтын шөлмен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда жігіттің қоғамға, елге, айналасына тигізер пайдасы ең басты өлшем екені айтылады. Пайда...
Қойшы көп болса, қой арам өледі.
**Негізгі мағынасы** Қойшы көп болса, қойды бағатын адам тым көбейіп, әркім әр жаққа тартады; сондықтан істің берекесі қ...
Ел жасымен көрікті,
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық сәні, мәні болатынын айтады. Елдің көркі — жас ұрпақ, себебі жас...
Мал иесіне тартады.
**Негізгі мағынасы** «Мал иесіне тартады» деген мақалдың тура мағынасы — малдың мінезі, күтімі, күйі көбіне иесіне байл...
Пейіліңді кеңге сал,
Қырманыңды дөңге сал.
Қырманыңды дөңге сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кеңпейілді, жомарт, қолы ашық болуға үндейді. Тура мағынасында — қырманы қуаң, биі...
Мал өсірсең, қой өсір,
Өнімі оның көл-көсір.
Өнімі оның көл-көсір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал шаруашылығында қой өсірудің пайдасы мол екенін айтады. Тура мағынасында, қой баққан...
Түйе майы - түгел май,
Шұбатын кертіп іш.
Шұбатын кертіп іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал түйенің сүтінен ұйытылған шұбаттың да, одан алынатын майдың да қадірі зор екенін білдіред...
Шебер қол шет қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Шебер қол шет қалмайды деген мақалдың тура мағынасы — қолы икемді, ісі ұқыпты, жұмысқа епті адам бо...
Өнер білген өлмейді.
**Негізгі мағынасы** «Өнер білген өлмейді» деген мақал өнерді, шеберлікті, кәсіпті меңгерген адамның тіршілігі ешқашан қ...
Ынта болса адамда,
Қиын іс жоқ ғаламда.
Қиын іс жоқ ғаламда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ниеті мен талпынысы мықты болса, кез келген істі еңсеруге болатынын айтады. Тура...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.