Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.1K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Өрмек - ермек емес , өнер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, өрмек тоқу жай уақыт өткізетін ермек емес. Астарлы мағынасы — қ...
Ұсталы ел озар,
Ұстасыз ел азар.
Ұстасыз ел азар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шебері, ісмері, қолөнері бар елдің тұрмысы түзу, тіршілігі алға басады...
Еңбек етпесең, елге өкпелеме,
Егін екпесең, жерге өкпелеме.
Егін екпесең, жерге өкпелеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз еңбегіне өзі жауапты екенін айтады. Бірінші жолда: «Еңбек етпесең, елге өкпеле...
Ауру - астан.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - астан» мақалының тура мағынасы — кейбір дерттің себебі адамның жеген асы, ішкен тағамы болу...
Тігіншіні инесі асырайды.
**Негізгі мағынасы** Тігіншіні инесі асырайды деген мақал адамның нәпақасы өз кәсібі мен шеберлігіне тікелей байланысты...
Білімнің басы - бейнет, түбі - зейнет.
**Негізгі мағынасы** Білім алу оңай жол емес, ол ең алдымен еңбек, ізденіс, шыдам және тәртіпті талап етеді. Оқудың басы...
Өзен жағалағанның өзегі талмас.
**Негізгі мағынасы** «Өзен жағалағанның өзегі талмас» деген мақалдың тура мағынасы: өзеннің жағасында жүрген адам сусыз...
Нар жолында жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: нар түйе ауыр жүк көтере алады, сондықтан ұзақ та қиын жолда да жүгін...
Ат қадірін білмесең,
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ат пен ас сияқты өмірлік маңызды екі құндылықтың қадірін білуді үйретеді. Тура мағынасынд...
Өнер табу - өрге шабу.
**Негізгі мағынасы** «Өнер табу - өрге шабу» деген мақал адамның қолынан іс келуін, жаңа қабілет үйренуін, шеберлікке ұ...
Қиынға қиналмаған оңайға ойланбайды.
**Негізгі мағынасы** Қиындық көрмеген, тар жол-тас кешпеген адам жеңіл істің қадірін де, мәнін де терең түсіне бермейді....
Қазаншының еркі бар,
Қайдан құлақ шығарса.
Қайдан құлақ шығарса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда бір істі атқарушы адам өз ісін өз ыңғайына қарай істейді деген ой айтылған. Тура мағына...
Жер - ырыстың кіндігі,
Білім - ырыстың тізгіні.
Білім - ырыстың тізгіні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен білімді ырыс-берекенің екі тірегі деп таниды. Тура мағынасында, адамның несібесі...
Бал ұстаған бармағын жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бал ұстаған адам қолына тиген тәттіден дәм татады, яғни бармағын жалайд...
Еңбек - ырыстың бұлағы, бақыттың шырағы.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адамға ырыс пен несібе әкеледі, ал сол еңбектің нәтижесі өмірді жарық қылып, бақытқа жеткізед...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.