Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.1K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Ақшаның көзі қызыл.
**Негізгі мағынасы** «Ақшаның көзі қызыл» деген мақал ақша табудың оңай еместігін, оның артында көбіне еңбек, тер төгу,...
Түйе бақтым - түйме тақтым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының мар...
Көктемде жерге түскен бір дән,
Күзгі күнгі мың дән.
Күзгі күнгі мың дән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, уақыттың және дұрыс мезгілде істелген істің қадірін айтады. Көктемде жерге түск...
Алтынды еріте білмеген ірітер,
Теріні илей білмеген шірітер.
Теріні илей білмеген шірітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істің өзіне лайық әдісі мен шеберлігі болатынын айтады. Алтынды дұрыс ерітпесе...
Өнерліге өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өнерліге өлім жоқ» деген мақал тура мағынасында емес, астарлы мағынада айтылады. Яғни адам қандай...
Піскен асқа тік қасық.
**Негізгі мағынасы** Піскен асқа тік қасық — дайын тұрған іске араша болғыш, ортаға түсіп үлес алғыш адамды меңзейді. Ту...
Бір тал кессең, он тал ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ағашты кессең, оның орнына он ағаш отырғыз деген сөз. Астарлы мағы...
Өле жегенше, бөле же.
**Негізгі мағынасы** Өле жегенше, бөле же деген мақалдың тура мағынасы — біреудің астының бәрін өзің жалғыз тауысқанша,...
Алдыңа ас қойдым,
Екі қолыңды бос қойдым.
Екі қолыңды бос қойдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алдына ас қойылып, адамның тамақ ішуге толық мүмкіндігі барын білдіред...
Піс қазаным бес ай.
**Негізгі мағынасы** «Піс қазаным бес ай» — істің тез бітпейтінін, кей нәрсенің өз уақыты, өз сабыры болатынын білдіреті...
Мал құлағы - саңырау.
**Негізгі мағынасы** «Мал құлағы - саңырау» деген мақалдың тура мағынасы: малдың еститін құлағы болса да, оның адамша т...
Сөз - сабан, іс - дән.
**Негізгі мағынасы** «Сөз - сабан, іс - дән» деген мақал адамның айтқан сөзіне ғана емес, нақты жасаған ісіне қарап бағ...
Шығасы шықпай, кіресі кірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе сыртқа шықпай, орнына басқа нәрсе кірмейді деген ой. Астарлы...
Жер - ырыстың кіндігі,
Білім - ырыстың тізгіні.
Білім - ырыстың тізгіні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен білімді ырыс-берекенің екі тірегі деп таниды. Тура мағынасында, адамның несібесі...
Шебердің инесі де,
Күймесі де алтын.
Күймесі де алтын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шебер адамның қолынан шыққан әрбір заттың да, ең ұсақ құрал-жабдығының да қадірлі екенін...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.