Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.1K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Ескі киім - жаңа киімнің қорғаушысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі киім жаңа киімнің үстінен киілсе, оны тозудан, кірден, жыртылудан...
Мал ашуы - жан ашуы.
**Негізгі мағынасы** «Мал ашуы - жан ашуы» деген мақалдың тура мағынасы — малдың ашығуы адамға ауыр тиеді, өйткені мал...
Піскен асқа тік қасық.
**Негізгі мағынасы** Піскен асқа тік қасық — дайын тұрған іске араша болғыш, ортаға түсіп үлес алғыш адамды меңзейді. Ту...
Алдыңа ас қойдым,
Екі қолыңды бос қойдым.
Екі қолыңды бос қойдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алдына ас қойылып, адамның тамақ ішуге толық мүмкіндігі барын білдіред...
Түйе- байлық,
Қой - мырзалық,
Жылқы - сәндік,
Ешкі - жеңілдік ,
Сиыр - ақтық,
Шаруаның бәрі бес,
Диқаншылық оған ес.
Қой - мырзалық,
Жылқы - сәндік,
Ешкі - жеңілдік ,
Сиыр - ақтық,
Шаруаның бәрі бес,
Диқаншылық оған ес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда төрт түліктің әрқайсысы шаруашылықтағы өз орнымен бағаланады. Түйе — көшпелі тіршілікте...
Қыстың қамын жаз ойла,
Жаздың қамын қыс ойла.
Жаздың қамын қыс ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды алдын ала ойлануға, ертеңгі күнге дайын болуға шақырады. Тура мағынасы — қыста қаж...
Балақ түрілмей балық тұтылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, дайындықсыз, тәуекелсіз мақсатқа жету қиын екенін білдіреді. Тура мағынасында б...
Сен істі сүйсең,
Іс саған бас иеді.
Іс саған бас иеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның іске шынайы ықыласымен, құлшыныспен кірісуін дәріптейді. Тура мағынада, егер адам...
Аттың жалында, атанның қомында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыр жолда, қиын кезеңде, ер жігіттің ел үшін, күнкөріс үшін тынымсыз еңбек етіп, қауіп-қ...
Сәуір болмай, тәуір болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы және өмірдегі әр істің өз уақыты бар екенін білдіреді. Сәуір — көктемнің беті...
Ердің атын еңбек шығарар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ер атануы, елге танылуы оның қол қусырып отыруымен емес, еңбек...
Арпа, бидай ас екен,
Алтын, күміс тас екен.
Алтын, күміс тас екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арпа мен бидай — адамның күнделікті ас-ауқаты, ал алтын мен күміс — сыр...
Алпыс күн атан болғанша,
Алты күн бура бол.
Алты күн бура бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйенің атан болып, ұзақ уақыт тыныш жүргенінен гөрі, бураның аз ғана...
Өзбектің кигенін ал,
Қазақтың мінгенін ал.
Қазақтың мінгенін ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзбек киген киімді, қазақ мінген атты ал дегенге саяды. Астарлы мағына...
Есесі қайтпас еңбек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Еңбектің өтеуі міндетті түрде болады деген ой айтылады. Тура мағынасында адам қандай жұмыс істесе д...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.