Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.6K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Өзбектің кигенін ал,
Қазақтың мінгенін ал.
Қазақтың мінгенін ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзбек киген киімді, қазақ мінген атты ал дегенге саяды. Астарлы мағына...
Сәуір болмай, тәуір болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы және өмірдегі әр істің өз уақыты бар екенін білдіреді. Сәуір — көктемнің беті...
Қой егіз тапса,
Шөптің басы айыр шығады.
Шөптің басы айыр шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қой егіз туса, одан да көп жем-шөп керек болады, сондықтан шөптің басы...
Сөз - сабан, іс - дән.
**Негізгі мағынасы** «Сөз - сабан, іс - дән» деген мақал адамның айтқан сөзіне ғана емес, нақты жасаған ісіне қарап бағ...
Ат қадірін білмесең,
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ат пен ас сияқты өмірлік маңызды екі құндылықтың қадірін білуді үйретеді. Тура мағынасынд...
Бір кісі мың кісіге олжа салар.
**Негізгі мағынасы** «Бір кісі мың кісіге олжа салар» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның істеген пайдалы ісі кө...
Еңбек өмірді ұзартады,
Ұят бетті қызартады.
Ұят бетті қызартады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбек еткен адам өмірін мәнді, ретімен өткізеді, ал ұятты сезіну адамды...
Піс қазаным бес ай.
**Негізгі мағынасы** «Піс қазаным бес ай» — істің тез бітпейтінін, кей нәрсенің өз уақыты, өз сабыры болатынын білдіреті...
Жан жоламас жатқанға,
Жөргем ілінер жүргенге.
Жөргем ілінер жүргенге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жатқан, қозғалыссыз адамға жан да, несібе де жуымайды; ал жүрген, әреке...
Түйе бақтым - түйме тақтым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының мар...
Шебердің инесі де,
Күймесі де алтын.
Күймесі де алтын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шебер адамның қолынан шыққан әрбір заттың да, ең ұсақ құрал-жабдығының да қадірлі екенін...
Өнер өнерліге ғана оңай.
**Негізгі мағынасы** Өнердің шын мәнін түсіну де, оны меңгеру де оңай іс емес. Бұл мақал тура мағынасында: қолөнер, ән-к...
Мал иесіне тартады.
**Негізгі мағынасы** «Мал иесіне тартады» деген мақалдың тура мағынасы — малдың мінезі, күтімі, күйі көбіне иесіне байл...
Еккенің тікен болса,
Орғаның балауса болмас.
Орғаның балауса болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ісі мен еңбегінің нәтижесі өз әрекетіне сай болатынын айтады. Тура мағынасында: т...
Шығасы шықпай, кіресі кірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе сыртқа шықпай, орнына басқа нәрсе кірмейді деген ой. Астарлы...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.