Ермек қуған пәлеге жолығады,
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
«Ермек қуған пәлеге жолығады, Еңбек қуған қазынаға жолығады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қай іске ұмтылса, соның жемісін көреді деген ойды білдіреді. Ермек, бос қызық, уақыт өткізу, жеңілтек тірлік адамды опық жегізіп, қиындыққа, пәле-жалаға ұрындырады. Ал еңбек, маңдай тер, табандылық адамды берекеге жеткізіп, қазынаға, яғни байлыққа, игілікке, жетістікке жол ашады. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да негізгі түйін — мақсат пен әрекеттің бағыты маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ермек» сөзі — пайдасыз ермек, желөкпелік, бос әурешілік белгісі. «Пәле» — соның салдары болатын қиындық, өкініш, шығын. Ал «еңбек» — адал іс, төзім мен жауапкершілік. «Қазына» мұнда тек алтын-күміс емес, еңбектің арқасында келетін молшылық, абырой, тұрмыстың түзелуі деген ұғымды береді. Яғни мақал екі түрлі жолды салыстырады: бірі — босқа жүру, бірі — мақсатпен әрекет ету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп, уақытты дұрыс пайдалану мәселесінде өте орынды айтылады. Мысалы, студент сабағын оқымай, тек ойын-сауықпен жүрсе, кейін емтиханда қиналады; ал күн сайын дайындалып, еңбектенсе, жақсы нәтиже алады. Сол сияқты өз ісін тұрақты жүргізген адам табысқа жетеді. Бұл мақал жастарды жалқаулықтан сақтап, еңбекқорлыққа үндейді.
Eńbek qýǵan qazynaǵa jolyǵady.