«Еріншек дүниеден құр қалады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Еріншек дүниеден құр қалады» деген мақал жалқау, әрекетсіз адам өмірдің игілігінен, табысынан, мүмкіндігінен айырылатынын білдіреді. Тура мағынасында еңбектенбеген жан ештеңе таппайды, қол қусырып отырған адамға несібе өзі келмейді. Астарлы мағынасы да осыған саяды: өмірде алға шығу, мақсатқа жету, жақсы өмір сүру үшін қимыл, ынта, табандылық керек. Еріншектік адамды кейін тартып, уақытын босқа өткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дүние» сөзі тек байлық емес, жалпы тіршілік игілігі, ырыс, мүмкіндік, жетістік мағынасын береді. Ал «құр қалады» деген тіркес бос қол, нәтижесіз күйді аңғартады. Яғни адам еңбектенбесе, өмірдің берекесін де, жемісін де көре алмайды. Бұл жерде еріншектік — адамның өз жолын өзі бөгейтін қасиет ретінде бейнеленген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгінде бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды айтылады. Мысалы, студент тапсырманы кейінге қалдырып, дайындалмаса, емтиханда төмен баға алып, мүмкіндігін жоғалтады. Яғни уақытылы әрекет етпеген адам өзіне тиесілі игіліктен қағылады.