Еріншек екі істер,
Ақыры бармағын тістер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалқаулықтың адамды опық жегізетінін айтады. Еріншек адам істі дер кезінде атқармай, кейін қиналып, өкінішке қалады. «Екі істер» дегені — бір істі бірнеше рет қайталап, уақытын да, күшін де зая кетіруі. Ал «ақыры бармағын тістер» — істің соңында қатты өкіну, өз ісіне разы болмау деген астарлы мағына береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бармағын тістеу» — қазақ тіліндегі өкініштің бейнелі белгісі. Адам бір нәрсені жоғалтып алғандай, не кеш түсінгендей күй кешеді. «Екі істер» сөзі де жалқаудың шала жұмысын, асығыс не салақ әрекетін көрсетеді. Яғни, еңбек етпеген адам ақырында екі есе қиындық көреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, студент сабаққа дайындалмай, тапсырманы кейінге қалдыра берсе, соңында бәрін түн ішінде шала-шарпы орындап, төмен баға алуы мүмкін. Сол кезде ол уақтында әрекет етпегеніне өкініп, «бармағын тістейді». Мақал адамды ұқыптылыққа, еңбекқорлыққа және істі кейінге қалдырмауға үйретеді.
Aqyry barmaǵyn tister.