Өз елінде шекпен пішпеген
Кісі елінде мақпал пішеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз елінде, өз ортасында қабілетін таныта алмаған адам жат жерде бірден үлкен жетістікке жетуі қиын екенін білдіреді. Тура мағынада киім тігу, шекпен пішу мен мақпал пішу туралы айтылғандай көрінгенімен, астарында адамның тәжірибесі мен беделі өз үйінде, өз елінде қалыптасатыны жатыр. Яғни өз жерінде еңбегімен, ісімен танылмаған кісі басқа жерде де оңай көзге түсе қоймайды.
Образдар мен теңеулер
«Шекпен» — қарапайым, күнделікті еңбек пен бастапқы тәжірибенің белгісі. Ал «мақпал» — қымбат, әсем, нәзік мата, яғни қиын да жауапты істің нышаны. Мақалдағы қарсы қою арқылы халық адамға әуелі өз орнында шыңдалып, қолынан іс келетінін дәлелдеуді меңзейді. Бұл жерде ел — тек географиялық орын емес, таныс орта, еңбек мектебі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді бір маман өз жұмыс орнында жауапкершілік көрсетпей, бірақ басқа қалаға не компанияға барғанда өзін мықты етіп көрсетуге тырысқан жағдайда айтуға болады. Мысалы, қызметкер өз бөлімінде істі баяу орындап жүріп, жаңа ұжымда бірден жетекші болғысы келсе, оған осы мақал ескерту болады: алдымен өз орныңда шеберлігіңді дәлелде.
Kisi elinde maqpal pishedi.