Қазына айтсаң, хан қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына, байлық, елдің қымбат мүлкі туралы сөз қозғалғанда, тіпті ханның өзі де тоқтап, мән береді деген ой. Астарлы мағынасы — құнды нәрсе туралы айтылған сөздің салмағы ауыр, оны кез келген адам елемей өте алмайды. Яғни қазына — елге ортақ, бағалы, қадірлі дүние; оны қорғау, қадірлеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы қазына — тек алтын-күміс емес, ел байлығы, қымбат мұра, бағалы игілік деген кең ұғым. Хан образы — билік иесі, ең жоғары дәрежедегі адам. «Хан қалады» деуі — қадірлі сөздің, бағалы нәрсенің алдында беделді адамның да назар аудармай тұра алмайтынын білдіреді. Бұл жерде қазынаның салмағы мен құны ханнан да жоғары қойылып, оның маңызы айқындалады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал өте құнды зат, идея немесе ұлттық мұра туралы айтқанда қолданылады. Мысалы, тарихи жәдігерді музейге тапсыру немесе ұрпаққа сақтау жайы сөз болса, «Қазына айтсаң, хан қалады» деп оның ерекше құнын аңғартады. Бұл мақал адамды бағалы дүниеге бейжай қарамауға, оны құрметтеуге үндейді.