Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң,
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
«Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң, Ел қайда, Сыр дуаннан…» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мен елдің қадірі тірі кезінде, күші мен бірлігі бар кезде білінетінін аңғартады. «Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң» дегені — нардай мықты адамның да шамасы таусылып, күші қайтатынын білдіреді. Ал «Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң» дегені — ел-жұрт бытырап, береке кетсе, бұрынғы қуат пен айбынның да жоғалатынын меңзейді. Яғни, күш те, елдік те уақытында бағаланбаса, кейін оны қайта жинау қиын.
Образдар мен теңеулер
«Қара нар» — ауыр жүкке төзетін, қайратты, мықты адамның немесе берік тіректің бейнесі. «Бел кеткен соң» — әл-қуаттың сарқылуы, тірек пен қуаттың үзілуі. «Ел» — тек халық емес, ынтымақ, тәртіп, бірлік ұғымы. «Сыр дуаннан бір кеткен соң» деген тіркес елдің бірлігі бұзылғанда, тұтастықтың да әлсірейтінін образды түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал ұйым, отбасы не ұжым ішіндегі бірліктің мәнін еске салады. Мысалы, бір мекемеде тәжірибелі мамандар кетіп, ортақ тәртіп сақталмаса, жұмыс сапасы төмендейді. Сол сияқты, ел де бірлігін жоғалтса, күш-қуаты кемиді. Сондықтан адамдар бір-бірін дер кезінде қадірлеуі керек.
El qaıda, Syr dýannan bir ketken soń.