Қазақтың «өш» жер дегені көш жер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың «өш» деп айтқан жері шын мәнінде алыс, жүріп жету қиын қашықтықта екенін білдіреді. Астарлы мағынасы — қазақ халқы кең байтақ далада өмір сүріп, қашықтықты дәл өлшей білген, сөзге қысқа, ойға дәл келген. Яғни «алыс» деген ұғымды әсерлі, ықшам түрде жеткізеді. Сонымен бірге елдің кеңдігін, жердің шалғайлығын аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өш» пен «көш» сөздерінің үндестігі мақалға көркемдік береді. «Көш» — қазақ тіршілігіндегі қозғалыс, жол, көшу, кең даладағы қоныс ауыстыру ұғымдарын танытады. Ал «көш жер» — бір күнде емес, біраз жүріп баратын алыс қашықтық. Бұл жерде дыбыстық ұқсастық арқылы ой ұтқыр жеткізілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өте алыс жерді, жолы ұзақ сапарды сипаттағанда қолданылады. Мысалы, қала сыртындағы бір ауылға жету үшін бірнеше сағат жүрсеңіз, «Бұл жер шынымен көш жер екен» деп айтуға болады. Мақал қашықтықты бейнелеп қана қоймай, қазақ тілінің дәлдігі мен бейнелі ойлауын да көрсетеді.