Көреген басшы елді өсіреді,
Күшті майдан ерді өсіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің алға басуы да, ердің шыңдалуы да өзіне лайық орта мен жетекшіге байланысты. Астарлы мағынасы: көреген, әділ, ақылды басшы халықты дамуға бастайды, ал қиын сын, ауыр майдан адамды қайсар, батыл, шыныққан тұлға етеді. Яғни өсудің кілті — дұрыс бағыт пен өмірлік сынақ.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елді өсіреді» тіркесі халықтың бірлігі, тұрмысы, мәдениеті мен ілгерілеуін білдіреді. «Көреген басшы» — алысқа қарайтын, ел қамын ойлайтын дана жетекші. Ал «күшті майдан» — тек соғыс емес, жалпы қатты тартыс, үлкен қиындық, жауапты сынақтың бейнесі. «Ерді өсіреді» дегені — ер адамды, азаматты қиындық тәрбиелеп, мінезін бекітеді деген ой.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні басшылық пен жауапкершілік туралы айтқанда орынды қолданылады. Мысалы, жақсы ұйымдастырушысы бар мектеп не ұжым тез дамиды, ал күрделі жобаны еңсерген жас маман тәжірибе жинап, біліктілігін арттырады. Сондықтан дұрыс басшылық та, сын-қатер де адам мен қоғамды жетілдіреді.
Kúshti maıdan erdi ósiredi.