«Тұяқты тұяқ жібермейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Тұяқты тұяқ жібермейді деген мақалдың тура мағынасы — тұяқтылар, яғни жылқы сияқты мал бірін-бірі итеріп, жібермей, бірге қозғалады. Астарлы мағынасы — өз тектес, өз деңгейлес адам бірін-бірі тартады, қолдап-қорғап жүреді. Қазақ ұғымында бұл сөз көбіне «өз адамын өзің түсінесің», «бірге өскен жұрт бір-бірінен ажырамайды» деген ойды білдіреді. Кейде бұл мақал туыстыққа, кейде мінезі, ортасы ұқсас адамдардың араласуына қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тұяқ» сөзі — жылқының табаны ғана емес, жалпы төрт түлікке, әсіресе жылқы мінезділікке ишара. Тұяқтың тұяқты жібермеуі — тіршіліктегі ұқсастық пен жақындықтың белгісі. Яғни, бірдей ортада өскен, ниеті мен болмысы ұқсас адамдар бір-біріне сүйеніш болады. Бұл жерде жылқы бейнесі — еркіндік, серіктестік, жақындықтың көркем символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ортақ көзқарасы бар адамдардың тез тіл табысатынын айту үшін қолданылады. Мысалы, бір компанияда бірге оқыған екі қызметкер қиын кезде бір-біріне көмектесіп, жобаны бірге алып шығады. Сол кезде «Тұяқты тұяқ жібермейді» деп, ұқсас адамдардың бір-біріне тірек болатынын айтады.