Табы бірдің ары бір,
Адал достың жаны бір.

Негізгі мағынасы

Тегі, ниеті, мақсаты бір адамдардың ар-намысы да ортақ, ал адал достардың жаны бір. Бірінші жолда «табы бір» деп бір тектен, бір топтан шыққан, ниеттес жандар аталады: бірінің абыройы — бәрінің абыройы, бірінің ұяты — бәрінің ұяты. Екінші жолда достықтың ең биік деңгейі айтылады: адал достар екі денедегі бір жан сияқты. Мақал бірлік пен достықты ортақ ар-ұятпен, ортақ тағдырмен байланыстырады.

Образдар мен теңеулер

Таб сөзінің мағынасы мұнда «тек, түр, топ» ұғымына жақын: «табы бір» — бір тектен шыққан не бір мінезді, бір мақсатты адамдар. Ар — ар-намыс, ождан, адамның абыройы. Жан — тіршіліктің, сезімнің өзегі. «Ары бір — жаны бір» ұйқасы екі түрлі ортақтықты қатар қояды: бірі қоғамдық абырой, екіншісі жүрек байланысы. Сөздердің қысқа, ырғақты орналасуы мақалды өлең жолындай етеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды бір істе, бір мақсатта бірлескен адамдарды ауызбірлікке шақырғанда, не адал достардың бір-біріне берілгендігін мақтағанда айтады. Сарыны салмақты, кейде салтанатты. Мысалы: «Бір ауылдың азаматы ретінде ұятымыз да, абыройымыз да ортақ. Табы бірдің ары бір». Мақалды бөтен адамдарды кемсітуге, тек «біздікілерді» мақтауға қолдану жараспайды.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдың футбол командасының бір ойыншысы төрешіге дөрекі сөйлегенде, капитан бүкіл команданың атынан кешірім сұрап, мақалды айтты.
— Бала кезден бірге өскен екі достың бірі ауырғанда, екіншісі түнімен ұйықтамай жүргенін көрген көршілер мақалдың екінші жолын айтты.