Тауға тау қосылмас,
Адамға адам қосылар.

Негізгі мағынасы

Тау орнынан қозғалмайды, сондықтан екі тау ешқашан бір-біріне жақындап, кездеспейді. Ал адамдар қозғалады, жүреді, бір-бірін іздейді, сондықтан бір күні міндетті түрде кездеседі. Мақалдың негізгі мәні — адамның жолы қайта тоғысады: бүгін айырылсаң, ертең тағы табысасың. Осыдан екі түрлі сарын туады: бірі — қоштасқанда «тағы кездесеміз» деген үміт, екіншісі — біреуге жамандық жасаған кісіге ескерту, ертең сол адаммен бетпе-бет келуің мүмкін. Сонымен бірге адамның адамға жақындасып, табысуға жаралғаны да айтылады.

Образдар мен теңеулер

Тау — қазақ үшін мызғымас, мәңгі орнында тұратын нәрсенің бейнесі. Оған адам — көшпелі, жүріп-тұратын, қозғалыстағы жан қарсы қойылған. Мақалда сөздер қайталанып келеді: «тауға тау», «адамға адам». Бұл қос қайталау екі бірдей нәрсенің кездесуін тілдің өзімен көрсетеді. «Қосылмас» пен «қосылар» — бір етістіктің болымсыз және болымды түрі, оймен қатар дыбыспен де қарсылық жасайды. Мұндай мақал көп халықта бар, бұл ой адамзатқа ортақ.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қоштасқанда, ұзақ жылдан кейін кездейсоқ кездескенде немесе біреуге қиянат жасаған адамға «бір күні алдыңнан шығады» деп ескертуде айтылады. Үні ортаға қарай өзгереді: қуанышты, үмітті немесе ескерту. Мысалы, вокзалда шығарып салған досына: «Қайғырма, тауға тау қосылмас, адамға адам қосылар, тағы көрісеміз», — дейді.

Қолданылу жағдаяттары

— Жиырма жыл бұрын бір ауылда тұрған екі көрші алыс қаладағы базарда кездейсоқ ұшырасып, құшақтасып жатып мақалды айтады.
— Спорттық жарыста қарсыласын менсінбей сөйлеген балаға бапкері ертең сол баламен бір командада ойнауың мүмкін деп ескертеді.
— Ауруханада бір палатада жатқан екі қария шығарда телефон нөмірлерін алмасып, қоштасады.