Сыйға - сый, сыраға - бал.

Негізгі мағынасы

«Сыйға - сый, сыраға - бал» деген мақалдың тура мағынасы: біреуге берген сыйыңның өтеуі де өзіне лайықты сыймен қайтады. Астарлы мағынасы: адам жасаған жақсылығының, ықыласы мен құрметінің жауабы міндетті түрде болады. Яғни сыйластық бар жерде қарым-қатынас та берекелі, ал құрметке құрметпен жауап беру — адамгершіліктің белгісі.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «сый» — тек заттық тарту емес, ілтипат, құрмет, көңіл бөлу деген ұғымды білдіреді. Ал «сыраға - бал» тіркесі ауыспалы мәнде айтылған: қарапайым нәрсенің өзіне де лайықты, тәтті, жағымды жауап беріледі деген ойды күшейтеді. Мұнда өмірдегі әр әрекеттің өз қайтарымы болатыны бейнелі түрде көрсетілген.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақал адамдардың өзара қарым-қатынасында, қызметте, достықта жиі қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында бір адам әріптесіне үнемі көмектесіп, сыйластық танытса, әріптесі де қиын кезде қол ұшын береді. Бұл — «сыйға - сый» дегеннің бүгінгі өмірдегі көрінісі. Мұндай ұстаным ортада сенім қалыптастырып, адамдарды жақындастырады.