Құдайдың алдында бай да , кедей де - бәрі құл .
«Құдайдың алдында бай да , кедей де - бәрі құл .» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайдың құзырында адамның бай не кедей болып бөлінбейтіні, бәрінің де пенде екені. Астарлы мағынасы — адам баласы дәулетіне, мансабына, атағына қарап емес, ниетіне, ісіне, иманына қарай бағалануы керек. Байлық та, кедейлік те уақытша; ал Жаратушы алдында бәрі бірдей жауап береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бай» мен «кедей» — қоғамдағы ең қарама-қарсы екі әлеуметтік топ. Ал «бәрі құл» деген сөз олардың түп негізде тең екенін білдіреді. Бұл жерде «құл» сөзі кемсіту үшін емес, адамның Жаратушыға тәуелді пенде екенін көрсету үшін айтылған. Яғни дүние-мүлік адамның мәртебесін мәңгі көтермейді, рухани жауапкершілік бәрінен биік.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал адамға тәкаппар болмауды, өзгеге жоғарыдан қарамауды ескертеді. Мысалы, қызметі жоғары адам қарапайым жұмысшыны менсінбей сөйлесе, осы мақал оның бәріміз де бірдей пенде екенімізді еске салады. Сондықтан кісіге байлығына емес, адамдығына қарап құрмет көрсету керек.