Құданың тайын алғың келсе,
Құлынды биесін сұра.
«Құданың тайын алғың келсе, Құлынды биесін сұра.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің шын бағасын, болашақтағы пайдасын ойла дегенді білдіреді. Тура мағынасында, құданың тайын алғың келсе, ең дұрысы құлынды биесін сұрау керек: өйткені бие болса, одан кейін тай да, басқа да өсіп шығады. Астарлы мағынасы — азғантай ғана пайдаға қызықпай, түп негізін, берік көзін сұрау; уақытша емес, ұзаққа жететін, молырақ ырысты таңдауды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тай» — шағын, әзір өнім, ал «құлынды бие» — берекелі, өсімді, көзі бар байлықтың белгісі. Қазақ танымында бие тек бір мал емес, бүкіл үйдің ырысын арттыратын құттың нышаны. Сондықтан мақалдағы образ өмірде де «нәтижені ғана емес, сол нәтижені туғызатын себепті ойла» деген терең ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақалды келісім, сауда, жұмыс не оқу таңдауда қолдануға болады. Мысалы, тек бір реттік табыс беретін істен гөрі, тұрақты кәсіпке үйрену әлдеқайда тиімді. Яғни бүгінгі күні де адам қысқа пайдаға емес, ұзақ мерзімді құндылыққа ұмтылуы керек.
Qulyndy bıesin sura.