Мың ділдә;
бардың қалтасында,
жоқтың ауызында.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал байлығы бар адамның қолында нақты мүмкіндігі болатынын, ал қолында ештеңесі жоқ адамның көбіне сөзбен ғана өмір сүретінін меңзейді. Тура мағынасы бойынша, «мың ділдә» — көп ақша, мол дүние; ол бардың қалтасында сақталады. Ал жоқ адам оны қалтасынан емес, аузынан, яғни әңгіме, қиял, тілек түрінде айтады. Астарлы мағынасы — бай мен кедейдің айырмасы, мүмкіндігі бар мен жоқтың ісі мен сөзі бөлек болатыны.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қалта» — адамның нақты иелігі, қолдағы байлықтың белгісі. «Ауыз» — бос сөз, арман, уәде, мұң айту сияқты сөзбен ғана шектелетін күйдің символы. Мақал байлықты мадақтаудан гөрі, шын жағдайды бүкпей көрсетеді: дәулеті бар адам ісімен сөйлейді, ал жоқ адам көбіне тілмен ғана жұбанады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал материалдық мүмкіндігі әртүрлі адамдарды салыстырғанда айтылады. Мысалы, біреудің жаңа жоба ашуға ақшасы бар да, екіншісі тек «қолым тисе жасар едім» деп әңгімемен шектелуі мүмкін. Сондай кезде бұл мақал ойдың сөзде емес, іске тірелетінін еске салады.
bardyń qaltasynda,
joqtyń aýyzynda.