Мал жұтар , өнер жұтылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы — мал-қорадағы байлық, дәулет уақыт өте азаюы, жоғалуы немесе жұтқа ұшырауы мүмкін деген ой. Астарлы мағынасы — дүниенің бәрі өтпелі, ал адамның бойындағы өнер, шеберлік, қабілет ешқашан жоғалмайтын қазына. Мал кетсе де, өнер адамына тірек болып қалады, оны ешкім тартып ала алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — сыртқы байлық, дүние-мүлік, материалдық игілік. «Жұту» — жұт, шығын, жоқ болу сияқты ауыр күйді білдіреді. Ал «өнер» — қолөнер, кәсіп, өнерпаздық, білім мен қабілеттің жиынтығы. «Жұтылмас» деуі өнердің құнын арттырып, оны өмір бойы сақталатын рухани байлық ретінде танытады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Біреу жұмысынан айырылса немесе табысы азайса, егер қолында мамандық пен қабілет болса, қайта тұрып кетеді. Мысалы, ісмер тігінші немесе жақсы аспаз табысын жоғалтса да, өз өнерімен қайта нәпақа таба алады. Сондықтан халық бұл сөз арқылы малға ғана емес, өнер мен білімге де сүйенуді ескертеді.