Қызыл дүние - көздің құрты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Қызыл дүние - көздің құрты» деген мақалдың тура мағынасы — көзге көркем, жарқыраған, қызық дүниелер адамды өзіне тартатынын білдіреді. Астарлы мағынасы — байлық, сән-салтанат, дүние-мүлік кей адамды ашкөздікке, тойымсыздыққа, қанағатсыздыққа итермелейді. Яғни жылтыраған нәрсенің бәрі пайдалы бола бермейді, адам көздің алдамшы құмарын тежей білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қызыл дүние» тіркесі — сырттай әдемі, қымбат, көз тартатын материалдық игіліктердің бейнесі. Ал «көздің құрты» дегені — адамның соған тым әуестеніп, құмар болып кетуін білдіреді. Мұндағы «құрт» сөзі бір нәрсеге мықтап жабысып, мазалайтын құштарлықты меңзейді. Сондықтан бұл мақал дүниеқоңыздықтың қауіпті екенін образды түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көпшілікке сәнді телефон, қымбат киім, қажетсіз заттар үшін шамадан тыс шығындалмауды ескертеді. Мысалы, адам несие алып, тек сырт көзге көрсету үшін соңғы үлгідегі телефон сатып алса, кейін қиналып қалуы мүмкін. Сондайда «Қызыл дүние - көздің құрты» деп, артық қызығушылықтың зиянын еске салады.