Малға жарлылық - жарлылық,
Ақылға жарлылық - сорлылық.
«Малға жарлылық - жарлылық, Ақылға жарлылық - сорлылық.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: малың аз болса, тұрмысың тар болуы мүмкін, бірақ ақылдың аздығы одан да ауыр кемшілік екенін айтады. Астарлы мағынасы — дүниелік жоқшылық адамды толық жұта қоймайды, ал ақылсыздық адамның жолын бөгеп, қателікке, сорға ұрындырады. Яғни байлықтан бұрын парасат, ой, түсінік қымбат.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік емес, жалпы дәулет, байлық, несібе ұғымы. «Жарлылық» — материалдық таршылықты білдіреді. Ал «ақылға жарлылық» — ойдың, пайымның, парасаттың кемдігі. «Сорлылық» сөзі ақылсыздықтың салдары ауыр, адамды тығырыққа тірейтінін көрсетеді. Осы арқылы халық ақылды ең үлкен қазына деп бағалайды.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал білімсіз, ойланбай шешім қабылдайтын адамға қатысты жиі айтылады. Мысалы, біреу ақшасын орынсыз жұмсап, қарызға батып қалса, оған «ақылға жарлылық — сорлылық» деуге болады. Себебі мәселе табыстың аздығында емес, қаржыны дұрыс басқармауда. Мақал адамды сабырлы, ойлы, есеппен әрекет етуге шақырады.
Мақалдағы сөздер
сорлы — Бақытсыз, жолы болмаған, тағдыры ауыр; аянышты, дәрменсіз, қорғансыз (адам).
Aqylǵa jarlylyq - sorlylyq.