Кергенсіз дегенге ашуланба,
Көрмей білмейсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам туралы бірден үкім шығармауға, сыртқы сөзге еріп ашуға булықпауға шақырады. Біреуді «кергенсіз» деп айыптау оңай, ал оның шын болмысын, тәрбиесін, ниетін толық білу үшін оны көріп, ісін байқап, мінезін танып алу керек. Яғни, асығыс сын айту — қателік, ал байыппен қарау — ақылдылық.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кергенсіз» сөзі — тәрбиесіз, әдепсіз адам деген астарлы мағына береді. Ал «көрмей білмейсің» тіркесі адамның сырын сырттай ғана сөзбен емес, нақты әрекетімен тануға болатынын білдіреді. Мұнда көріп-білу — тек көзбен қарау емес, байқау, салыстыру, түсіну деген ойды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында немесе күнделікті қарым-қатынаста өте өзекті. Мысалы, жаңа келген қызметкерді бір-екі сөзіне қарап «тәрбиесіз» деу дұрыс емес, алдымен оның жұмысын, мінезін, ортаға бейімделуін бақылау керек. Осылайша, мақал сабырлы болуға, адамды терең тануға үйретеді.
Kórmeı bilmeısiń.