Керекке - терек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: керегі бар адамға терек те пайдалы, қажет кезінде кез келген нәрсенің құны артады. Астарлы мағынасы: адамға керексіз көрінген заттың өзі бір жағдайда өте бағалы болуы мүмкін. Яғни, нәрсенің қадірі оның өзінде ғана емес, адамның мұқтажына да байланысты. Мақал бізді әр дүниенің пайдасын орнымен бағалауға, ұсақ көрінген нәрсені менсінбеуге үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «терек» — биік, көлеңкесі мол, ағаштың пайдалы түрі. Ол тек ағаш емес, тірек, сая, пананы елестететін образ ретінде алынған. «Керекке» сөзі мұқтаждықты, қажетті сәтті білдіреді. Демек, адам бір нәрсеге зәру болса, соның қадірі бірден өседі. Бұл теңеу арқылы халық «пайдасы тиген нәрсенің бәрі қымбат» деген ойды ықшам жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сирек қолданылатын, бірақ қажет кезде аса маңызды болатын заттарға байланысты айтылады. Мысалы, біреу ескі қуаттағышты тастайын десе, ал дәл сол сәтте телефон қуаты таусылып тұрса, «Керекке - терек» деп айтуға болады. Бұл мақал затты да, адам еңбегін де орнымен бағалауға шақырады.