Кемпір бала жұбатқанын ұмытып,
Өз гөй-гөйіне басады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: кемпір өзге біреудің баласын жұбатпақ болып, кейін қайтадан өз мұң-наласына беріліп кетеді. Астарлы мағынасы — біреуге ақыл айтқан, жұбатқан не демеу көрсеткен адам кейде өзі де сол айтқанын ұстай алмай, өз қайғысына жеңіліп қалады. Яғни адам басқаны сабырға шақырғанымен, өзінің ішкі күйін жеңе алмауы мүмкін. Мақал адам мінезіндегі әлсіздік пен өмірдің ауыртпалығын шынайы көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бала жұбату» — көңіл айту, жұбату, сабырға шақырудың бейнесі. Ал «өз гөй-гөйі» — адамның өз мұңы, шағымы, ішкі шерін білдіреді. Қысқа ғана сурет арқылы халық біреуге сүйеніш бола тұра, өзіңнің де жан дүниеңді ұмыту қиын екенін аңғартады. Бұл жерде кемпір бейнесі жалпы адамға тән күйді танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, отбасында не достықта басқаны тыныштандырып жүріп, өзіңнің де күйзеліске түсіп жүрген сәттерде айтылады. Мысалы, бір адам әріптесіне үнемі “уайымдама” деп жұбатады, бірақ өзі де отбасылық қиындықтан шаршап жүрген болуы мүмкін. Сонда осы мақал дәл келеді.
Óz góı-góıine basady.