Кері кеткеннің келіні ұрлық қылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы, тәрбиесі, ниеті бұзылған адамның үй ішіндегі ісі де оңбайды, соның салдары келініне дейін жетеді. Астарлы мағынасы: бір адамның теріс мінезі, ұрлыққа, арамдыққа жақындығы отбасының берекесін кетіреді, үйдегі жас келінге де жаман үлгі болады. Яғни, адам түзелмесе, оның ықпалы жақындарына да тиеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кері кеткен» сөзі — тура жолдан тайған, мінезі бұзылған, ісі берекесіз адам дегенді білдіреді. «Келіні» — отбасы ішіндегі жас буын, үйдің тәрбиесін бойына сіңіретін адам. «Ұрлық қылады» деген тіркес тек бір қылықты емес, жалпы арамдық пен жауапсыздықтың белгісін көрсетеді. Мұнда келін бейнесі арқылы үйдегі тәрбие мен үлгінің қандай маңызды екені аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы тәрбие мен үлгінің әсерін айту үшін қолданылады. Үлкендер сөзімен емес, ісімен өнеге көрсетпесе, жастар да соған еліктеуі мүмкін. Мысалы, әкесі жұмысқа салғырт қарап, ұсақ өтірікке үйір болса, баласы да адал еңбектен гөрі жеңіл пайда іздеуі ықтимал. Сондықтан мақал адамды өз мінезіне жауапты болуға шақырады.