Қылымсыған қатын қызыл көйлек киеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы жылтыраққа, жасанды сән-салтанатқа құмар, өзін көрсетуге әуес адам туралы айтады. Тура мағынасында, қылымсып, мәнерленіп жүрген әйел қызыл көйлек киеді делінеді. Астарлы мағынасында — өз болмысынан гөрі көзге түсуге, жұртқа әдемі көрінуге тырысатын адам артық сәнге, орынсыз мақтанға бейім болады деген ой жатыр. Халық мұнда мінездің шынайылығын емес, сыртқы көріністі ғана ойлайтын әдетті сынайды.
Образдар мен теңеулер
«Қылымсыған» сөзі — жасанды еркелеу, өзіне назар аудартуға тырысу дегенді білдіреді. «Қызыл көйлек» — көзге бірден түсетін ашық түс, яғни жұртқа әдемі көрінудің, сәнқойлықтың белгісі. Бұл жерде қызыл түс нақты киімнен гөрі, дараланып көрінуге ұмтылған мінездің нышаны ретінде алынған. Мақалдың бейнелі тілі мінез бен сәнді астастырып, сыртқы жылтыраудың ішкі мазмұнды алмастыра алмайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде өзін тым сәнді, ерекше етіп көрсеткісі келетін, бірақ сөзі мен ісі үйлеспейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам қымбат киім киіп, үздіксіз сурет жариялап, ал жұмыста жауапкершіліксіз болса, жұрт оның сыртқы сәніне емес, ішкі сапасына мән беру керек екенін осы мақалмен ескертеді.