Қызарған бет табылар,
Қызынған ниет табылмас.
«Қызарған бет табылар, Қызынған ниет табылмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ашудың, асығыстықтың, қызбалықтың зиянын ескертеді. Адам кейде ұялғаннан, ашуланғаннан не қысылғаннан беті қызарып кетуі мүмкін, бірақ сол сәттегі оттай лап еткен ниетті кейін қайта табу қиын. Яғни адам бір мезетте қатты күйіп-пісіп, артық сөйлеуі не асығыс шешім қабылдауы оңай, ал сабырмен ойланған таза ниет пен дұрыс бағытты кейін қайтару қиынға соғады. Мақалдың астары — эмоцияға ермей, ойды тежеп, ниетті түзеп отыру қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қызарған бет» — сыртқы күйді, ұялу мен ашудың белгісін білдіреді. Ал «қызынған ниет» — ішкі құштарлықтың, шамданудың, шектен тыс қызбалықтың бейнесі. Халық беттегі қызаруды тез басылатын өткінші нәрсе ретінде, ал ниеттегі қызулықты адам мінезіне сіңіп кететін қауіпті күй ретінде салыстырып отыр.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыс орнында немесе отбасылық әңгімеде өте орынды. Мысалы, адам ашуланып біреуге ауыр сөз жазса, кейін кешірім сұрауы мүмкін, бірақ ол сәттегі ащы сөздің ізі оңай өшпейді. Сондықтан кез келген пікірді сабырмен айтып, эмоцияны басқарған дұрыс.
Qyzynǵan nıet tabylmas.