Мақтаншақ өз дамбалын былғайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: адам өз дамбалын өзі былғайды, яғни кірлетеді. Астарлы мағынасы: мақтаншақ, даңғой адам ақыры өз абыройын өзі түсіреді, өз ісімен өзін масқара етеді. Ол көп алдында өзін керемет көрсетуге тырысқанымен, шын мінезі мен қылығы әшкере болып қалады. Мұнда халық «мақтанның соңы — ұят» деген ойды түйіндейді. Артық сөйлеп, орынсыз көкірек соғу адамды қадірлі етпейді, керісінше, беделін кемітеді.
Образдар мен теңеулер
«Дамбал» — адамның ең жақын, жеке киімі. Оны «былғау» — өз қолымен кірлету, өзіне-өзі нұқсан келтіру деген образ. Бұл теңеу мақтаншақ адамның іс-әрекеті сыртқа бір көрінгенімен, шын мәнінде өзіне зиян әкелетінін аңғартады. Яғни адам өзін жоғары көрсетемін деп, ішкі болмысын төмендетіп алады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде орынсыз мақтанып, жетістігін әсірелеп көрсететін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу қолынан келмейтін істі «мен бәрін білемін» деп даурығып, кейін қателессе, жұрт оның өз беделін өзі түсіргенін осы мақалмен сипаттайды.