Құтырғаннан құтылған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қатты ашуға, ессіздікке, ойсыз әрекетке салынудан аман қалғанын білдіреді. Тура мағынада «құтырғаннан құтылу» — қауіпті, жойқын күйден, жынданған не тым шектен шыққан мінезден алыстау. Астарлы мағынада ақылын сақтап, сабырмен әрекет еткен адам өзіне де, өзгеге де зиян келтірмей, қиындықтан аман шығады деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құтырған» сөзі жай ғана ашуланған адамды емес, өз мінезін билей алмайтын, өрескел қадамға бара алатын күйді бейнелейді. Ал «құтылған» сөзі — сол қауіпті жағдайдан сытылып шығу, сақтанып аман қалу мағынасын береді. Яғни мақалда бір жағынан қауіпті мінез, екінші жағынан одан дер кезінде бойды аулақ салған парасат көрінеді. Бұл — ақыл мен сабырдың жеңісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жанжалдан, орынсыз айтыстан, ашумен жасалған шешімнен сақтануға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста екі адам қатты сөзге келіп қалса, біреуі үнсіз қалып, әңгімеден шығып кетсе, кейін «құтырғаннан құтылған» деп соны орынды әрекетке балайды. Мұндайда ең дұрыс жол — ашуға ермей, өз қауіпсіздігіңді де, абыройыңды да сақтау.