Ластың досы - шыбын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: кір-қоқыстың, лас жердің маңына шыбын көп жиналады. Астарлы мағынасы: жаман әдетке, ретсіздікке, былыққа жақын адам сол ортаның «досы» болып кетеді, яғни адам кіммен, қандай ортамен араласса, соның ықпалына түседі. Мақал тазалықтың тек үйге емес, мінезге де қатысты екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «лас» — тек физикалық кір емес, тәртіпсіздік, былық, жамандықтың бейнесі. «Шыбын» — ласқа үйір болатын, жиіркенішті нәрселердің символы. Халық осы арқылы жаман орта мен пайдалы емес әдеттің бір-бірін тартатынын дәл бейнелеген. Яғни, таза адам таза нәрсеге, лас адам лас іске бейім болады деген ой сезіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды ортасын дұрыс таңдауға шақырғанда қолданылады. Мысалы, бір жасөспірім уақытын тек бос әңгіме, ұрыс-керіс, тәртіпсіздік көп ортада өткізсе, өзі де соған еліктеп кетуі мүмкін. Сондайда үлкендер: «Ластың досы — шыбын» деп, жаман ортадан аулақ болуға кеңес береді.