Қырын алған қырқында таз болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда біреудің қырын алғаны, ал келесі қырында таз болып қалатыны туралы айтқандай көрінеді. Астарлы мағынасы — адамға артық әуре-сарсаңның, орынсыз тынымсыз істің пайдасынан зияны көп болуы мүмкін. Кейде бір іске шамадан тыс кірісу, асыра әрекет ету немесе пайдасы жоқ түзетулер жасау нәтиже бермей, керісінше кемшілік әкеледі. Сондықтан әр істі өлшемімен, ойланып істеген дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырын алу» — бір нәрсені түзету, жөндеу, көркейту деген ишара. Ал «қырқында таз болу» — сол түзету әрекеті нәтижесінде адам күтпеген күйге түсті, яғни бастапқы жағдайдан да нашарлады деген бейне. «Таз» сөзі тура мағынасында шаштың азаюын білдіргенімен, мақал ішінде ол істің сәтсіз аяқталуын, артық қимылдың пайдасыз екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыста, үйде не қарым-қатынаста орынсыз араласудан сақтандыру үшін айтылады. Мысалы, біреудің ісін қайта-қайта түзеп, ұсақ-түйекке тиісе берсең, ақыры нәтиже бұзылып кетуі мүмкін. Сонда үлкендер: «Қырын алған қырқында таз болады» деп, артық қол сұқпа, шамаңды біл деген ой айтады.